Matura • 5 maja 2026 • poziom podstawowy

Matura z matematyki 2026 – rozwiązania krok po kroku

Pełne rozwiązania z wyjaśnieniem, dlaczego wykonujemy każde przekształcenie. Wzory są rozpisane w osobnych wierszach, a wynik każdego zadania znajduje się w wyróżnionym polu.

Wskazówka: najpierw spróbuj rozwiązać zadanie samodzielnie w arkuszu. Następnie porównaj swoje obliczenia z każdym etapem rozwiązania.
1
Matura maj 2026

Zadanie 1 — Działania na pierwiastkach i potęgach

Zobacz arkusz ↗
Oblicz wartość wyrażenia \(\sqrt{\frac{25}{8}}\cdot\sqrt{2}+2^{-1}\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Łączymy pierwiastki

Występuje iloczyn dwóch pierwiastków, dlatego korzystamy z własności \(\sqrt{a}\cdot\sqrt{b}=\sqrt{ab}\).

\[\sqrt{\frac{25}{8}}\cdot\sqrt{2}=\sqrt{\frac{25}{8}\cdot 2}\]
Krok 2. Mnożymy liczby pod pierwiastkiem

Liczbę \(2\) mnożymy przez ułamek znajdujący się pod pierwiastkiem. Możemy od razu skrócić \(2\) z mianownikiem \(8\).

\[\frac{25}{8}\cdot2=\frac{25\cdot2}{8}=\frac{25}{4}\]
\[\sqrt{\frac{25}{4}}+2^{-1}\]
Krok 3. Obliczamy pierwiastek

Licznik i mianownik są kwadratami liczb całkowitych. Korzystamy z własności \(\sqrt{\frac{a}{b}}=\frac{\sqrt a}{\sqrt b}\).

\[\sqrt{\frac{25}{4}}=\frac{\sqrt{25}}{\sqrt4}=\frac52\]
\[\frac52+2^{-1}\]
Krok 4. Usuwamy ujemny wykładnik

Dla \(a\neq0\) zachodzi \(a^{-1}=\frac1a\), dlatego \(2^{-1}\) jest odwrotnością liczby \(2\).

\[2^{-1}=\frac12\]
Krok 5. Dodajemy ułamki

Ułamki mają jednakowe mianowniki, więc dodajemy ich liczniki.

\[\frac52+\frac12=\frac{5+1}{2}=\frac62=3\]
2
Matura maj 2026

Zadanie 2 — Procent składany

Zobacz arkusz ↗
Kapitał początkowy wynosi 10 000 zł, a oprocentowanie roczne 6%. Oblicz łączną wartość odsetek po dwóch latach.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zamieniamy procent na mnożnik

Po dopisaniu 6% kapitał stanowi 106% wcześniejszej kwoty. W zapisie dziesiętnym odpowiada temu mnożnik \(1{,}06\).

\[100\%+6\%=106\%=1{,}06\]
Krok 2. Obliczamy kapitał po dwóch latach

Odsetki są kapitalizowane po każdym roku, dlatego mnożnik \(1{,}06\) stosujemy dwa razy.

\[K_2=10\,000\cdot1{,}06^2\]
\[K_2=10\,000\cdot1{,}1236=11\,236\ \text{zł}\]
Krok 3. Wyznaczamy same odsetki

Kwota 11 236 zł zawiera również wpłacony kapitał. Odejmujemy więc kwotę początkową.

\[11\,236-10\,000=1\,236\ \text{zł}\]
3
Matura maj 2026

Zadanie 3 — Pierwiastek i potęga o wykładniku ułamkowym

Zobacz arkusz ↗
Zapisz liczbę \(\sqrt{5\sqrt5}\) jako potęgę liczby \(5\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zamieniamy pierwiastek na potęgę

Korzystamy z zależności \(\sqrt a=a^{\frac12}\).

\[\sqrt5=5^{\frac12}\]
Krok 2. Mnożymy potęgi o tej samej podstawie

Pod pierwiastkiem znajduje się iloczyn \(5\cdot5^{1/2}\). Przy mnożeniu potęg o tej samej podstawie dodajemy wykładniki.

\[5\sqrt5=5^1\cdot5^{\frac12}=5^{1+\frac12}=5^{\frac32}\]
Krok 3. Wyciągamy pierwiastek

Pierwiastek kwadratowy oznacza podniesienie całego wyrażenia do potęgi \(1/2\). Przy potęgowaniu potęgi mnożymy wykładniki.

\[\sqrt{5^{\frac32}}=\left(5^{\frac32}\right)^{\frac12}=5^{\frac32\cdot\frac12}=5^{\frac34}\]
4
Matura maj 2026

Zadanie 4 — Różnica logarytmów

Zobacz arkusz ↗
Oblicz \(\log_8 4-\log_8 32\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Łączymy logarytmy

Logarytmy mają tę samą podstawę. Różnicę logarytmów możemy zapisać jako logarytm ilorazu.

\[\log_a x-\log_a y=\log_a\left(\frac{x}{y}\right)\]
\[\log_8 4-\log_8 32=\log_8\left(\frac4{32}\right)\]
Krok 2. Upraszczamy ułamek

Dzielimy licznik i mianownik przez \(4\).

\[\frac4{32}=\frac18\]
Krok 3. Obliczamy logarytm

Szukamy wykładnika, do którego trzeba podnieść \(8\), aby otrzymać \(\frac18\). Ponieważ \(8^{-1}=\frac18\), logarytm jest równy \(-1\).

\[\log_8\left(\frac18\right)=-1\]
5
Matura maj 2026

Zadanie 5 — Podzielność i liczba cyfr

Zobacz arkusz ↗
Oceń dwa stwierdzenia dotyczące liczby \(4^{12}\cdot5^{24}\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Sprowadzamy potęgi do wspólnego wykładnika

Zapisujemy \(4^{12}\) jako potęgę liczby \(2\).

\[4^{12}=(2^2)^{12}=2^{24}\]
Krok 2. Obliczamy wartość liczby

Mnożymy potęgi liczb \(2\) i \(5\) o tym samym wykładniku. Iloczyn \(2\cdot5\) jest równy \(10\).

\[4^{12}\cdot5^{24}=2^{24}\cdot5^{24}=(2\cdot5)^{24}=10^{24}\]
Krok 3. Sprawdzamy podzielność przez 20

Liczba \(10^{24}\) kończy się wieloma zerami, więc jest podzielna przez \(20\). Pierwsze stwierdzenie jest prawdziwe.

\[10^{24}:20\in\mathbb{N}\]
Krok 4. Ustalamy liczbę cyfr

Liczba \(10^{24}\) ma postać jedynki i \(24\) zer, czyli składa się z \(25\) cyfr. Drugie stwierdzenie również jest prawdziwe.

\[10^{24}=1\underbrace{00\ldots0}_{24\ \text{zera}}\]
6
Matura maj 2026

Zadanie 6 — Wzór skróconego mnożenia

Zobacz arkusz ↗
Oblicz wartość \(x^2+10x+25\) dla \(x=\sqrt2-5\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Rozpoznajemy kwadrat sumy

Wyrażenie ma postać \(a^2+2ab+b^2\), dlatego możemy zapisać je jako kwadrat dwumianu.

\[x^2+10x+25=x^2+2\cdot5\cdot x+5^2=(x+5)^2\]
Krok 2. Podstawiamy wartość \(x\)

Po dodaniu \(5\) liczby \(-5\) redukują się.

\[(x+5)^2=(\sqrt2-5+5)^2=(\sqrt2)^2\]
Krok 3. Obliczamy kwadrat pierwiastka

Dla liczby nieujemnej zachodzi \((\sqrt a)^2=a\).

\[(\sqrt2)^2=2\]
7
Matura maj 2026

Zadanie 7 — Dowód podzielności przez 14

Zobacz arkusz ↗
Wykaż, że dla każdej liczby całkowitej \(n\) liczba \(7n^2+21n\) jest podzielna przez \(14\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyłączamy wspólny czynnik

Oba składniki są podzielne przez \(7n\), więc wyłączamy ten czynnik przed nawias.

\[7n^2+21n=7n(n+3)\]
Krok 2. Sprawdzamy parzystość iloczynu

Liczby \(n\) oraz \(n+3\) różnią się o liczbę nieparzystą. Mają zatem różną parzystość: jedna z nich jest parzysta, a druga nieparzysta.

\[n(n+3)\ \text{jest liczbą parzystą}\]
Krok 3. Wprowadzamy liczbę całkowitą

Skoro iloczyn jest parzysty, istnieje liczba całkowita \(k\), dla której \(n(n+3)=2k\).

\[n(n+3)=2k,\qquad k\in\mathbb Z\]
Krok 4. Kończymy dowód

Podstawiamy \(2k\) do wyrażenia. Otrzymujemy iloczyn liczby \(14\) i liczby całkowitej.

\[7n(n+3)=7\cdot2k=14k\]
8
Matura maj 2026

Zadanie 8 — Suma rozwiązań równania iloczynowego

Zobacz arkusz ↗
Równanie \(3(x+3)(x-m)(2x+4)=0\) ma sumę wszystkich rozwiązań równą \(0\). Wyznacz \(m\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy rozwiązania równania

Iloczyn jest równy zeru, gdy przynajmniej jeden z jego czynników jest równy zeru.

\[x+3=0\Rightarrow x=-3\]
\[x-m=0\Rightarrow x=m\]
\[2x+4=0\Rightarrow x=-2\]
Krok 2. Zapisujemy sumę rozwiązań

Z treści wiemy, że suma wszystkich otrzymanych liczb jest równa \(0\).

\[-3+m-2=0\]
Krok 3. Rozwiązujemy równanie

Łączymy liczby \(-3\) i \(-2\), a następnie przenosimy \(-5\) na drugą stronę.

\[m-5=0\]
\[m=5\]
9
Matura maj 2026

Zadanie 9 — Równanie wymierne

Zobacz arkusz ↗
Rozwiąż równanie \(\frac{x+2}{3x-1}=\frac25\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Określamy dziedzinę

Mianownik nie może być równy zeru.

\[3x-1\neq0\Rightarrow x\neq\frac13\]
Krok 2. Mnożymy na krzyż

Ponieważ mianowniki są niezerowe, możemy pomnożyć obie strony przez \(5(3x-1)\).

\[5(x+2)=2(3x-1)\]
Krok 3. Usuwamy nawiasy

Mnożymy każdy składnik w nawiasie przez czynnik stojący przed nawiasem.

\[5x+10=6x-2\]
Krok 4. Wyznaczamy \(x\)

Przenosimy wyrazy z \(x\) na jedną stronę, a liczby na drugą.

\[10+2=6x-5x\]
\[x=12\]
Krok 5. Sprawdzamy dziedzinę

Liczba \(12\) nie jest równa \(\frac13\), więc należy do dziedziny równania.

\[12\neq\frac13\]
10
Matura maj 2026

Zadanie 10 — Nierówność kwadratowa

Zobacz arkusz ↗
Rozwiąż nierówność \(3x^2+4x\geq6x+8\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Przenosimy wszystko na jedną stronę

Odejmujemy od obu stron \(6x+8\), aby po prawej stronie otrzymać zero.

\[3x^2+4x-6x-8\geq0\]
\[3x^2-2x-8\geq0\]
Krok 2. Obliczamy deltę

Dla trójmianu \(ax^2+bx+c\) mamy \(a=3\), \(b=-2\), \(c=-8\).

\[\Delta=b^2-4ac=(-2)^2-4\cdot3\cdot(-8)=4+96=100\]
Krok 3. Wyznaczamy miejsca zerowe

Korzystamy ze wzoru \(x_{1,2}=\frac{-b\pm\sqrt\Delta}{2a}\).

\[x_1=\frac{2-10}{6}=-\frac43\]
\[x_2=\frac{2+10}{6}=2\]
Krok 4. Odczytujemy rozwiązanie nierówności

Współczynnik przy \(x^2\) jest dodatni, więc ramiona paraboli są skierowane w górę. Trójmian jest nieujemny poza przedziałem między miejscami zerowymi. Końce przedziałów włączamy, ponieważ występuje znak \(\geq\).

\[x\in\left(-\infty,-\frac43\right]\cup[2,\infty)\]
11
Matura maj 2026

Zadanie 11 — Układanie równania z treści

Zobacz arkusz ↗
Sprzedano 200 biletów normalnych po 35 zł i ulgowych po 25 zł. Po odjęciu kosztów równych 25% wpływów pozostało 4665 zł. Oblicz liczbę biletów ulgowych.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy całkowity wpływ ze sprzedaży

Po odjęciu 25% wpływów pozostaje 75% całej kwoty. Oznaczmy całkowity wpływ przez \(P\).

\[0{,}75P=4665\]
\[P=\frac{4665}{0{,}75}=6220\ \text{zł}\]
Krok 2. Wprowadzamy niewiadomą

Niech \(x\) oznacza liczbę biletów ulgowych. Wtedy liczba biletów normalnych jest równa \(200-x\).

\[\text{ulgowe: }x,\qquad\text{normalne: }200-x\]
Krok 3. Układamy równanie dotyczące wpływów

Wpływ z biletów ulgowych to \(25x\), a z normalnych \(35(200-x)\).

\[25x+35(200-x)=6220\]
Krok 4. Rozwiązujemy równanie

Usuwamy nawias i redukujemy wyrazy podobne.

\[25x+7000-35x=6220\]
\[7000-10x=6220\]
\[10x=780\]
\[x=78\]
12.1
Matura maj 2026

Zadanie 12.1 — Odczytywanie wartości funkcji przedziałami

Zobacz arkusz ↗
Dana jest funkcja \(f(x)=x+2\) dla \(x\in[-4,2]\) oraz \(f(x)=-x+5\) dla \(x\in(2,5)\). Rozwiąż \(f(x)=3\) i znajdź największą wartość w \([2,3]\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Rozwiązujemy równanie w pierwszym przedziale

Dla \(x\in[-4,2]\) funkcja ma wzór \(f(x)=x+2\).

\[x+2=3\]
\[x=1\]
Krok 2. Sprawdzamy warunek przedziału

Liczba \(1\) należy do przedziału \([-4,2]\), więc jest rozwiązaniem.

\[1\in[-4,2]\]
Krok 3. Badamy drugi wzór

Dla \(x\in(2,5)\) rozwiązujemy równanie \(-x+5=3\).

\[-x+5=3\]
\[x=2\]
Krok 4. Odrzucamy niedozwoloną wartość

Liczba \(2\) nie należy do przedziału \((2,5)\), dlatego nie jest rozwiązaniem drugiej części.

\[2\notin(2,5)\]
Krok 5. Szukamy maksimum w przedziale \([2,3]\)

W punkcie \(x=2\) obowiązuje pierwszy wzór, więc \(f(2)=4\). Dla \(x>2\) obowiązuje funkcja \(-x+5\), która jest malejąca i przyjmuje wartości mniejsze od \(3\).

\[f(2)=2+2=4\]
\[\max_{x\in[2,3]}f(x)=4\]
12.2
Matura maj 2026

Zadanie 12.2 — Dziedzina nierówności funkcyjnej i zbiór wartości

Zobacz arkusz ↗
Wyznacz zbiór wartości funkcji z zadania 12 oraz zbiór argumentów, dla których \(f(x)>1\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy wartości pierwszej części funkcji

Funkcja \(x+2\) jest rosnąca na \([-4,2]\). Najmniejszą wartość przyjmuje dla \(x=-4\), a największą dla \(x=2\).

\[f(-4)=-4+2=-2\]
\[f(2)=2+2=4\]
\[W_1=[-2,4]\]
Krok 2. Wyznaczamy wartości drugiej części

Funkcja \(-x+5\) jest malejąca na \((2,5)\). Z powodu otwartych końców przyjmuje wartości z przedziału \((0,3)\).

\[W_2=(0,3)\]
Krok 3. Łączymy zbiory wartości

Przedział \((0,3)\) zawiera się w \([-2,4]\).

\[W_f=[-2,4]\]
Krok 4. Rozwiązujemy nierówność dla pierwszego wzoru

Dla \(x\in[-4,2]\) rozwiązujemy \(x+2>1\).

\[x+2>1\]
\[x>-1\]
\[x\in(-1,2]\]
Krok 5. Rozwiązujemy nierówność dla drugiego wzoru

Dla \(x\in(2,5)\) rozwiązujemy \(-x+5>1\).

\[-x+5>1\]
\[x<4\]
\[x\in(2,4)\]
Krok 6. Łączymy przedziały

Suma przedziałów \((-1,2]\) i \((2,4)\) daje jeden przedział \((-1,4)\).

\[(-1,2]\cup(2,4)=(-1,4)\]
13.1
Matura maj 2026

Zadanie 13.1 — Znaki współczynników funkcji liniowej

Zobacz arkusz ↗
Na podstawie wykresu określ znaki współczynników \(a\) i \(b\) funkcji \(f(x)=ax+b\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Określamy znak współczynnika kierunkowego

Wykres opada, gdy przesuwamy się w prawo. Funkcja jest więc malejąca, a jej współczynnik kierunkowy jest ujemny.

\[a<0\]
Krok 2. Określamy znak wyrazu wolnego

Wykres przecina oś \(Oy\) w punkcie \((0,-3)\). Współrzędna \(y\) tego punktu jest wartością \(b\).

\[b=-3<0\]
Krok 3. Oceniamy stwierdzenia

Stwierdzenie o dodatnim \(a\) jest fałszywe. Stwierdzenie o dodatnim \(b\) również jest fałszywe.

\[\text{F, F}\]
13.2
Matura maj 2026

Zadanie 13.2 — Tangens kąta nachylenia prostej

Zobacz arkusz ↗
Oblicz tangens kąta nachylenia prostej przedstawionej na wykresie.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy dwa punkty wykresu

Prosta przecina oś \(Ox\) w punkcie \((-2,0)\), a oś \(Oy\) w punkcie \((0,-3)\).

\[A=(-2,0),\qquad B=(0,-3)\]
Krok 2. Obliczamy współczynnik kierunkowy

Dla dwóch punktów współczynnik kierunkowy ma postać \(a=\frac{y_B-y_A}{x_B-x_A}\).

\[a=\frac{-3-0}{0-(-2)}=-\frac32\]
Krok 3. Łączymy współczynnik z tangensem kąta

Dla kąta nachylenia prostej zachodzi \(a=\tan\alpha\).

\[\tan\alpha=-\frac32\]
14
Matura maj 2026

Zadanie 14 — Wyznaczanie wzoru funkcji kwadratowej

Zobacz arkusz ↗
Parabola funkcji \(f\) ma wierzchołek \(W=(3,-2)\). Funkcja \(g(x)=f(x+1)\), a jednym z miejsc zerowych \(g\) jest \(0\). Wyznacz wzór \(f\) w postaci ogólnej.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy postać kanoniczną funkcji

Dla wierzchołka \(W=(p,q)\) funkcja ma postać \(f(x)=a(x-p)^2+q\).

\[f(x)=a(x-3)^2-2\]
Krok 2. Wykorzystujemy miejsce zerowe funkcji \(g\)

Liczba \(0\) jest miejscem zerowym \(g\), więc \(g(0)=0\). Ponieważ \(g(x)=f(x+1)\), mamy \(g(0)=f(1)\).

\[g(0)=f(1)=0\]
Krok 3. Podstawiamy \(x=1\) do wzoru funkcji \(f\)

W miejsce \(x\) wstawiamy liczbę \(1\) i wyznaczamy współczynnik \(a\).

\[a(1-3)^2-2=0\]
\[4a-2=0\]
\[4a=2\]
\[a=\frac12\]
Krok 4. Zapisujemy funkcję w postaci kanonicznej

Podstawiamy wyznaczoną wartość \(a\).

\[f(x)=\frac12(x-3)^2-2\]
Krok 5. Rozwijamy kwadrat

Korzystamy ze wzoru \((x-3)^2=x^2-6x+9\).

\[f(x)=\frac12(x^2-6x+9)-2\]
\[f(x)=\frac12x^2-3x+\frac92-2\]
\[f(x)=\frac12x^2-3x+\frac52\]
15
Matura maj 2026

Zadanie 15 — Trzy wyrazy tworzące ciąg geometryczny

Zobacz arkusz ↗
Dany jest ciąg \(a_n=3n+5\). Ciąg \((a_1,a_9,a_k)\) jest geometryczny. Oblicz \(k\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy dwa pierwsze wyrazy

Podstawiamy odpowiednio \(n=1\) oraz \(n=9\).

\[a_1=3\cdot1+5=8\]
\[a_9=3\cdot9+5=32\]
Krok 2. Korzystamy z własności trzech kolejnych wyrazów ciągu geometrycznego

Jeżeli liczby \(x,y,z\) są kolejnymi wyrazami ciągu geometrycznego, to \(y^2=xz\).

\[a_9^2=a_1\cdot a_k\]
Krok 3. Wyznaczamy \(a_k\)

Podstawiamy wartości \(a_1=8\) i \(a_9=32\).

\[32^2=8a_k\]
\[1024=8a_k\]
\[a_k=128\]
Krok 4. Wyznaczamy indeks \(k\)

Z definicji ciągu \(a_k=3k+5\).

\[3k+5=128\]
\[3k=123\]
\[k=41\]
16
Matura maj 2026

Zadanie 16 — Wyraz ciągu arytmetycznego

Zobacz arkusz ↗
W ciągu arytmetycznym \(a_1=1\) i \(a_5=17\). Oblicz \(a_9\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Korzystamy ze wzoru na wyraz ciągu arytmetycznego

Wzór ma postać \(a_n=a_1+(n-1)r\).

\[a_5=a_1+4r\]
Krok 2. Obliczamy różnicę ciągu

Podstawiamy dane z zadania.

\[17=1+4r\]
\[16=4r\]
\[r=4\]
Krok 3. Obliczamy dziewiąty wyraz

Między \(a_1\) i \(a_9\) występuje osiem przyrostów o wartość \(r\).

\[a_9=a_1+8r=1+8\cdot4=33\]
17
Matura maj 2026

Zadanie 17 — Iloczyny wyrazów ciągu geometrycznego

Zobacz arkusz ↗
W ciągu geometrycznym \(a_3\cdot a_6=18\). Oblicz \(a_2\cdot a_7\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy wyrazy za pomocą \(a_1\) i ilorazu \(q\)

W ciągu geometrycznym \(a_n=a_1q^{n-1}\).

\[a_3=a_1q^2,\qquad a_6=a_1q^5\]
\[a_2=a_1q,\qquad a_7=a_1q^6\]
Krok 2. Porównujemy oba iloczyny

W obu iloczynach otrzymujemy tę samą potęgę ilorazu.

\[a_3a_6=(a_1q^2)(a_1q^5)=a_1^2q^7\]
\[a_2a_7=(a_1q)(a_1q^6)=a_1^2q^7\]
Krok 3. Korzystamy z podanej wartości

Skoro iloczyny są równe, to \(a_2a_7=a_3a_6\).

\[a_2a_7=18\]
18
Matura maj 2026

Zadanie 18 — Sinus kąta w trójkącie prostokątnym

Zobacz arkusz ↗
W trójkącie prostokątnym \(AC=2\sqrt{10}\), \(BC=2\), a \(\gamma=\angle BCA\). Oblicz \(\sin\gamma\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy brakującą przyprostokątną

Bok \(AC\) jest przeciwprostokątną. Korzystamy z twierdzenia Pitagorasa.

\[AB^2+BC^2=AC^2\]
\[AB^2+2^2=(2\sqrt{10})^2\]
\[AB^2+4=40\]
\[AB^2=36\]
\[AB=6\]
Krok 2. Zapisujemy definicję sinusa

Dla kąta \(\gamma\) bokiem przeciwległym jest \(AB\), a przeciwprostokątną \(AC\).

\[\sin\gamma=\frac{AB}{AC}\]
Krok 3. Podstawiamy długości

Skracamy licznik i mianownik przez \(2\).

\[\sin\gamma=\frac6{2\sqrt{10}}=\frac3{\sqrt{10}}\]
19
Matura maj 2026

Zadanie 19 — Kąty środkowe i wpisane

Zobacz arkusz ↗
Kąt wpisany \(CDA\) ma \(50^\circ\), a kąt środkowy \(COB\) ma \(30^\circ\). Punkt \(B\) leży na krótszym łuku \(AC\). Oblicz ostry kąt \(BOA\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy miarę łuku \(CA\)

Kąt wpisany ma miarę równą połowie łuku, na którym jest oparty.

\[m(\widehat{CA})=2\cdot50^\circ=100^\circ\]
Krok 2. Zamieniamy miarę łuku na kąt środkowy

Kąt środkowy \(COA\) jest oparty na tym samym krótszym łuku \(CA\), więc ma miarę \(100^\circ\).

\[\angle COA=100^\circ\]
Krok 3. Odejmujemy kąt \(COB\)

Punkt \(B\) leży na krótszym łuku \(AC\), dlatego promień \(OB\) dzieli kąt \(COA\).

\[\angle BOA=\angle COA-\angle COB\]
\[\angle BOA=100^\circ-30^\circ=70^\circ\]
20
Matura maj 2026

Zadanie 20 — Podobieństwo trójkątów

Zobacz arkusz ↗
Proste \(k\) i \(l\) są równoległe. Dane: \(OA=12\), \(OB=6\), \(OC=8\). Oblicz \(OD\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wskazujemy podobne trójkąty

Trójkąty \(AOD\) i \(COB\) mają kąty wierzchołkowe przy \(O\) oraz odpowiednie kąty przy prostych równoległych \(k\parallel l\). Są więc podobne na podstawie cechy kąt–kąt.

\[\triangle AOD\sim\triangle COB\]
Krok 2. Zapisujemy proporcję odpowiednich boków

Bok \(OA\) odpowiada bokowi \(OC\), a \(OD\) odpowiada \(OB\).

\[\frac{OA}{OC}=\frac{OD}{OB}\]
Krok 3. Podstawiamy dane

Wstawiamy długości podane w zadaniu.

\[\frac{12}{8}=\frac{OD}{6}\]
Krok 4. Obliczamy \(OD\)

Mnożymy obie strony proporcji przez \(6\).

\[OD=6\cdot\frac{12}{8}=6\cdot\frac32=9\]
21
Matura maj 2026

Zadanie 21 — Dowód dotyczący pól i dwusiecznej

Zobacz arkusz ↗
W trójkącie \(KLM\) dwusieczna kąta przy \(M\) przecina \(KL\) w punkcie \(N\). Dane: \(KM=a\), \(LM=b\). Wykaż, że \(\frac{P_{KNM}}{P_{NLM}}=\frac ab\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Porównujemy pola trójkątów

Trójkąty \(KNM\) i \(NLM\) mają podstawy \(KN\) oraz \(NL\) leżące na tej samej prostej \(KL\). Mają również tę samą wysokość opuszczoną z punktu \(M\).

\[P_{KNM}=\frac12\cdot KN\cdot h\]
\[P_{NLM}=\frac12\cdot NL\cdot h\]
Krok 2. Dzielimy pola stronami

Wspólne czynniki \( rac12\) oraz \(h\) skracają się.

\[\frac{P_{KNM}}{P_{NLM}}=\frac{\frac12 KN\cdot h}{\frac12 NL\cdot h}=\frac{KN}{NL}\]
Krok 3. Korzystamy z twierdzenia o dwusiecznej

Dwusieczna kąta w trójkącie dzieli przeciwległy bok w stosunku długości boków przylegających do tego kąta.

\[\frac{KN}{NL}=\frac{KM}{ML}=\frac ab\]
Krok 4. Formułujemy wniosek

Łącząc dwie otrzymane równości, dostajemy tezę.

\[\frac{P_{KNM}}{P_{NLM}}=\frac ab\]
22
Matura maj 2026

Zadanie 22 — Trójkąt równoboczny wpisany w okrąg

Zobacz arkusz ↗
Promień okręgu opisanego na trójkącie równobocznym wynosi \(9\sqrt3\). Oblicz bok trójkąta.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Korzystamy ze wzoru na promień okręgu opisanego

Dla trójkąta równobocznego o boku \(a\) zachodzi \(R=\frac{a}{\sqrt3}\).

\[R=\frac a{\sqrt3}\]
Krok 2. Przekształcamy wzór

Mnożymy obie strony przez \(\sqrt3\).

\[a=R\sqrt3\]
Krok 3. Podstawiamy promień

Iloczyn dwóch pierwiastków z \(3\) jest równy \(3\).

\[a=9\sqrt3\cdot\sqrt3=9\cdot3=27\]
23
Matura maj 2026

Zadanie 23 — Równanie trygonometryczne z tangensem

Zobacz arkusz ↗
Kąt \(\alpha\) jest ostry i \(\frac{3\sin\alpha+4\cos\alpha}{4\cos\alpha}=6\). Oblicz \(\tan\alpha\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Rozdzielamy ułamek

Dzielimy każdy składnik licznika przez \(4\cos\alpha\). Dla kąta ostrego \(\cos\alpha\neq0\).

\[\frac{3\sin\alpha}{4\cos\alpha}+\frac{4\cos\alpha}{4\cos\alpha}=6\]
Krok 2. Wprowadzamy tangens

Korzystamy z definicji \(\tan\alpha=\frac{\sin\alpha}{\cos\alpha}\).

\[\frac34\tan\alpha+1=6\]
Krok 3. Rozwiązujemy równanie

Odejmujemy \(1\), a następnie mnożymy przez \( rac43\).

\[\frac34\tan\alpha=5\]
\[\tan\alpha=5\cdot\frac43=\frac{20}{3}\]
24.1
Matura maj 2026

Zadanie 24.1 — Pole trójkąta w układzie współrzędnych

Zobacz arkusz ↗
Dane są punkty \(A=(0,-3)\), \(B=(2,1)\), \(C=(0,2)\). Oblicz pole trójkąta \(ABC\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wybieramy podstawę

Punkty \(A\) i \(C\) leżą na osi \(Oy\), więc odcinek \(AC\) jest pionowy.

\[|AC|=2-(-3)=5\]
Krok 2. Wyznaczamy wysokość

Wysokość opuszczona z punktu \(B=(2,1)\) na prostą \(AC\), czyli na oś \(Oy\), jest równa odległości punktu \(B\) od osi \(Oy\).

\[h=|2|=2\]
Krok 3. Obliczamy pole

Korzystamy ze wzoru \(P=\frac12ah\).

\[P=\frac12\cdot5\cdot2=5\]
24.2
Matura maj 2026

Zadanie 24.2 — Środek okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym

Zobacz arkusz ↗
Wyznacz środek okręgu opisanego na trójkącie z zadania 24.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Ustalamy wierzchołek kąta prostego

Sprawdzamy prostopadłość wektorów wychodzących z punktu \(B\).

\[\overrightarrow{BA}=(-2,-4),\qquad\overrightarrow{BC}=(-2,1)\]
\[\overrightarrow{BA}\cdot\overrightarrow{BC}=(-2)(-2)+(-4)\cdot1=4-4=0\]
Krok 2. Wskazujemy przeciwprostokątną

Iloczyn skalarny jest równy zero, więc \(BA\perp BC\). Kąt prosty znajduje się przy \(B\), a przeciwprostokątną jest \(AC\).

\[AC\ \text{jest przeciwprostokątną}\]
Krok 3. Korzystamy z własności trójkąta prostokątnego

Środek okręgu opisanego na trójkącie prostokątnym jest środkiem jego przeciwprostokątnej.

\[S=\left(\frac{x_A+x_C}{2},\frac{y_A+y_C}{2}\right)\]
Krok 4. Obliczamy współrzędne środka

Podstawiamy współrzędne punktów \(A\) i \(C\).

\[S=\left(\frac{0+0}{2},\frac{-3+2}{2}\right)=\left(0,-\frac12\right)\]
25
Matura maj 2026

Zadanie 25 — Punkt na okręgu i równanie okręgu

Zobacz arkusz ↗
Okrąg ma środek \(S=(1,-3)\) i promień \(5\). Oceń dwa podane stwierdzenia.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Sprawdzamy odległość punktu \(A=(4,-7)\) od środka

Punkt leży na okręgu, gdy jego odległość od środka jest równa promieniowi.

\[SA=\sqrt{(4-1)^2+(-7-(-3))^2}\]
\[SA=\sqrt{3^2+(-4)^2}=\sqrt{9+16}=5\]
Krok 2. Oceniamy pierwsze stwierdzenie

Odległość \(SA\) jest równa promieniowi, więc punkt \(A\) leży na okręgu.

\[\text{pierwsze stwierdzenie: P}\]
Krok 3. Zapisujemy poprawne równanie okręgu

Okrąg o środku \((a,b)\) i promieniu \(r\) ma równanie \((x-a)^2+(y-b)^2=r^2\).

\[(x-1)^2+(y+3)^2=5^2=25\]
Krok 4. Oceniamy drugie stwierdzenie

W podanym równaniu po prawej stronie znajduje się \(5\), a powinno znajdować się \(25\).

\[\text{drugie stwierdzenie: F}\]
26
Matura maj 2026

Zadanie 26 — Równanie prostej równoległej

Zobacz arkusz ↗
Prosta \(k\) ma równanie \(y=-\frac13x+2\). Prosta \(l\) jest do niej równoległa i przechodzi przez \((2,-2)\). Wyznacz punkt przecięcia \(l\) z osią \(Oy\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wykorzystujemy równoległość prostych

Proste równoległe mają jednakowe współczynniki kierunkowe. Prosta \(l\) ma więc postać \(y=-\frac13x+b\).

\[l:\ y=-\frac13x+b\]
Krok 2. Podstawiamy punkt należący do prostej

Współrzędne punktu \((2,-2)\) spełniają równanie prostej \(l\).

\[-2=-\frac13\cdot2+b\]
Krok 3. Wyznaczamy wyraz wolny

Dodajemy \( rac23\) do obu stron.

\[-2=-\frac23+b\]
\[b=-2+\frac23=-\frac63+\frac23=-\frac43\]
Krok 4. Wyznaczamy przecięcie z osią \(Oy\)

Na osi \(Oy\) współrzędna \(x\) jest równa zero. Wtedy \(y=b\).

\[(0,b)=\left(0,-\frac43\right)\]
27
Matura maj 2026

Zadanie 27 — Objętość ostrosłupa prawidłowego czworokątnego

Zobacz arkusz ↗
Przekątna kwadratowej podstawy ma długość \(8\sqrt3\). Krawędź boczna jest nachylona do podstawy pod kątem \(30^\circ\). Oblicz objętość ostrosłupa.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy bok podstawy

Dla kwadratu o boku \(a\) przekątna ma długość \(d=a\sqrt2\).

\[a=\frac{d}{\sqrt2}=\frac{8\sqrt3}{\sqrt2}=4\sqrt6\]
Krok 2. Obliczamy pole podstawy

Podstawa jest kwadratem.

\[P_p=a^2=(4\sqrt6)^2=16\cdot6=96\]
Krok 3. Wyznaczamy rzut krawędzi bocznej

W ostrosłupie prawidłowym wysokość spada do środka podstawy. Rzut krawędzi bocznej na podstawę jest odcinkiem od środka kwadratu do jego wierzchołka, czyli połową przekątnej.

\[R=\frac d2=\frac{8\sqrt3}{2}=4\sqrt3\]
Krok 4. Obliczamy wysokość ostrosłupa

W powstałym trójkącie prostokątnym kąt między krawędzią boczną a jej rzutem na podstawę ma \(30^\circ\).

\[\tan30^\circ=\frac hR\]
\[\frac1{\sqrt3}=\frac h{4\sqrt3}\]
\[h=4\]
Krok 5. Obliczamy objętość

Korzystamy ze wzoru \(V=\frac13P_ph\).

\[V=\frac13\cdot96\cdot4=128\]
28
Matura maj 2026

Zadanie 28 — Porównanie objętości stożka i walca

Zobacz arkusz ↗
Stożek i walec mają równe wysokości. Promień stożka jest dwa razy większy od promienia walca. Oblicz stosunek ich objętości.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Oznaczamy wymiary

Niech promień walca będzie równy \(r\), a wspólna wysokość \(h\). Wtedy promień stożka jest równy \(2r\).

\[r_w=r,\qquad r_s=2r\]
Krok 2. Zapisujemy objętość stożka

Korzystamy ze wzoru \(V_s=\frac13\pi r_s^2h\).

\[V_s=\frac13\pi(2r)^2h=\frac43\pi r^2h\]
Krok 3. Zapisujemy objętość walca

Korzystamy ze wzoru \(V_w=\pi r^2h\).

\[V_w=\pi r^2h\]
Krok 4. Obliczamy stosunek

Wspólne czynniki \(\pi r^2h\) skracają się.

\[\frac{V_s}{V_w}=\frac{\frac43\pi r^2h}{\pi r^2h}=\frac43\]
29
Matura maj 2026

Zadanie 29 — Reguła mnożenia w kombinatoryce

Zobacz arkusz ↗
Policz trzycyfrowe liczby nieparzyste zbudowane wyłącznie z cyfr \(0,1,2,3,4,5,6\). Cyfry mogą się powtarzać.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wybieramy cyfrę setek

Pierwsza cyfra nie może być zerem, ponieważ liczba ma być trzycyfrowa. Możemy wybrać jedną z cyfr \(1,2,3,4,5,6\).

\[6\ \text{możliwości}\]
Krok 2. Wybieramy cyfrę dziesiątek

Na miejscu dziesiątek może znaleźć się dowolna z siedmiu dozwolonych cyfr, również zero.

\[7\ \text{możliwości}\]
Krok 3. Wybieramy cyfrę jedności

Liczba ma być nieparzysta, więc ostatnią cyfrą musi być \(1\), \(3\) albo \(5\).

\[3\ \text{możliwości}\]
Krok 4. Stosujemy regułę mnożenia

Wybory wykonujemy niezależnie, dlatego mnożymy liczbę możliwości.

\[6\cdot7\cdot3=126\]
30
Matura maj 2026

Zadanie 30 — Prawdopodobieństwo podzielności przez 6

Zobacz arkusz ↗
Losujemy cyfrę dziesiątek ze zbioru \(X=\{1,3,5,7,9\}\) i cyfrę jedności ze zbioru \(Y=\{0,2,4,6,8\}\). Oblicz prawdopodobieństwo otrzymania liczby podzielnej przez 6.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy liczbę wszystkich wyników

Mamy \(5\) możliwości wyboru cyfry dziesiątek i \(5\) możliwości wyboru cyfry jedności.

\[|\Omega|=5\cdot5=25\]
Krok 2. Przypominamy cechę podzielności przez 6

Liczba jest podzielna przez \(6\), gdy jest jednocześnie podzielna przez \(2\) i przez \(3\). Każda cyfra ze zbioru \(Y\) jest parzysta, więc wystarczy sprawdzić podzielność sumy cyfr przez \(3\).

\[6=2\cdot3\]
Krok 3. Wypisujemy sprzyjające liczby

Dla każdej możliwej cyfry dziesiątek wybieramy takie cyfry jedności, aby suma cyfr była podzielna przez \(3\).

\[12,\ 18,\ 30,\ 36,\ 54,\ 72,\ 78,\ 90,\ 96\]
Krok 4. Liczymy wyniki sprzyjające

Otrzymaliśmy dziewięć liczb spełniających warunek.

\[|A|=9\]
Krok 5. Obliczamy prawdopodobieństwo

Każda para cyfr jest jednakowo prawdopodobna, więc \(P(A)=\frac{|A|}{|\Omega|}\).

\[P(A)=\frac9{25}\]
31
Matura maj 2026

Zadanie 31 — Średnia i mediana z diagramów

Zobacz arkusz ↗
Porównaj średnie arytmetyczne i mediany ocen klas IV A oraz IV B.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy liczebności klasy IV A

Z diagramu odczytujemy kolejno dla ocen od 1 do 6 liczby uczniów: \(1,6,3,3,6,1\). Łącznie jest \(20\) uczniów.

\[n_A=1+6+3+3+6+1=20\]
Krok 2. Obliczamy średnią klasy IV A

Mnożymy każdą ocenę przez liczbę uczniów, którzy ją otrzymali.

\[\overline{x}_A=\frac{1\cdot1+2\cdot6+3\cdot3+4\cdot3+5\cdot6+6\cdot1}{20}\]
\[\overline{x}_A=\frac{70}{20}=3{,}5\]
Krok 3. Odczytujemy liczebności klasy IV B

Dla ocen od 1 do 6 otrzymujemy liczby uczniów: \(1,3,6,6,3,1\). W tej klasie również jest \(20\) uczniów.

\[n_B=1+3+6+6+3+1=20\]
Krok 4. Obliczamy średnią klasy IV B

Postępujemy tak samo jak dla klasy IV A.

\[\overline{x}_B=\frac{1\cdot1+2\cdot3+3\cdot6+4\cdot6+5\cdot3+6\cdot1}{20}\]
\[\overline{x}_B=\frac{70}{20}=3{,}5\]
Krok 5. Wyznaczamy medianę klasy IV A

Przy \(20\) wynikach mediana jest średnią 10. i 11. elementu uporządkowanego szeregu. W klasie IV A dziesiątym wynikiem jest ocena \(3\), a jedenastym ocena \(4\).

\[Me_A=\frac{3+4}{2}=3{,}5\]
Krok 6. Wyznaczamy medianę klasy IV B

W klasie IV B dziesiątym wynikiem również jest \(3\), a jedenastym \(4\).

\[Me_B=\frac{3+4}{2}=3{,}5\]
Krok 7. Oceniamy stwierdzenia

Średnie są równe i mediany są równe, zatem oba stwierdzenia są prawdziwe.

\[\text{P, P}\]
32
Matura maj 2026

Zadanie 32 — Średnia łączna dwóch grup liczb

Zobacz arkusz ↗
Średnia trzech liczb wynosi \(2\), a średnia czterech innych liczb wynosi \(5{,}5\). Oblicz średnią wszystkich siedmiu liczb.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy sumę pierwszych trzech liczb

Średnia to suma podzielona przez liczbę elementów, więc suma jest iloczynem średniej i liczby elementów.

\[a+b+c=3\cdot2=6\]
Krok 2. Obliczamy sumę kolejnych czterech liczb

Stosujemy tę samą zależność.

\[d+e+f+g=4\cdot5{,}5=22\]
Krok 3. Obliczamy sumę wszystkich liczb

Dodajemy obie części.

\[6+22=28\]
Krok 4. Obliczamy średnią siedmiu liczb

Dzielimy łączną sumę przez \(7\).

\[\frac{28}{7}=4\]
33.1
Matura maj 2026

Zadanie 33.1 — Chwila uderzenia piłeczki o ziemię

Zobacz arkusz ↗
Wysokość piłeczki opisuje \(h(t)=-4{,}9t^2+14{,}7t\). Wyznacz chwilę pierwszego uderzenia o ziemię po wyrzuceniu.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Ustalamy warunek uderzenia o ziemię

Na poziomie ziemi wysokość jest równa zero, dlatego rozwiązujemy równanie \(h(t)=0\).

\[-4{,}9t^2+14{,}7t=0\]
Krok 2. Wyłączamy wspólny czynnik

W obu składnikach występuje \(t\).

\[t(-4{,}9t+14{,}7)=0\]
Krok 3. Korzystamy z zasady iloczynu zerowego

Iloczyn jest równy zeru, gdy co najmniej jeden czynnik jest równy zeru.

\[t=0\quad\text{lub}\quad-4{,}9t+14{,}7=0\]
Krok 4. Wyznaczamy drugie rozwiązanie

Pierwsze rozwiązanie \(t=0\) opisuje moment wyrzucenia, a nie późniejsze uderzenie.

\[4{,}9t=14{,}7\]
\[t=3\]
Krok 5. Interpretujemy wynik

Pierwsze uderzenie po chwili początkowej następuje dla \(t=3\ \text{s}\).

\[t=3\ \text{s}\]
33.2
Matura maj 2026

Zadanie 33.2 — Chwila osiągnięcia maksymalnej wysokości

Zobacz arkusz ↗
Wyznacz chwilę, w której piłeczka osiągnęła największą wysokość.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Rozpoznajemy funkcję kwadratową

Funkcja \(h(t)=-4{,}9t^2+14{,}7t\) ma ujemny współczynnik przy \(t^2\), więc jej wykres jest parabolą skierowaną ramionami w dół. Największa wartość znajduje się w wierzchołku.

\[a=-4{,}9,\qquad b=14{,}7\]
Krok 2. Korzystamy ze wzoru na współrzędną wierzchołka

Dla funkcji \(at^2+bt+c\) współrzędna pozioma wierzchołka jest równa \(t_w=-\frac{b}{2a}\).

\[t_w=-\frac{14{,}7}{2\cdot(-4{,}9)}\]
Krok 3. Obliczamy czas

W mianowniku otrzymujemy \(-9{,}8\), więc znaki ujemne się redukują.

\[t_w=\frac{14{,}7}{9{,}8}=1{,}5\ \text{s}\]
Krok 4. Interpretujemy wynik

Piłeczka osiąga maksymalną wysokość po \(1{,}5\) sekundy od wyrzucenia.

\[t=1{,}5\ \text{s}\]