Matura z matematyki 2026 – rozwiązania krok po kroku
Pełne rozwiązania z wyjaśnieniem, dlaczego wykonujemy każde przekształcenie. Wzory są rozpisane w osobnych wierszach, a wynik każdego zadania znajduje się w wyróżnionym polu.
Korzystamy ze wzoru \(x_{1,2}=\frac{-b\pm\sqrt\Delta}{2a}\).
\[x_1=\frac{2-10}{6}=-\frac43\]
\[x_2=\frac{2+10}{6}=2\]
Krok 4. Odczytujemy rozwiązanie nierówności
Współczynnik przy \(x^2\) jest dodatni, więc ramiona paraboli są skierowane w górę. Trójmian jest nieujemny poza przedziałem między miejscami zerowymi. Końce przedziałów włączamy, ponieważ występuje znak \(\geq\).
Sprzedano 200 biletów normalnych po 35 zł i ulgowych po 25 zł. Po odjęciu kosztów równych 25% wpływów pozostało 4665 zł. Oblicz liczbę biletów ulgowych.
✓ Rozwiązanie krok po kroku
Krok 1. Obliczamy całkowity wpływ ze sprzedaży
Po odjęciu 25% wpływów pozostaje 75% całej kwoty. Oznaczmy całkowity wpływ przez \(P\).
\[0{,}75P=4665\]
\[P=\frac{4665}{0{,}75}=6220\ \text{zł}\]
Krok 2. Wprowadzamy niewiadomą
Niech \(x\) oznacza liczbę biletów ulgowych. Wtedy liczba biletów normalnych jest równa \(200-x\).
\[\text{ulgowe: }x,\qquad\text{normalne: }200-x\]
Krok 3. Układamy równanie dotyczące wpływów
Wpływ z biletów ulgowych to \(25x\), a z normalnych \(35(200-x)\).
\[25x+35(200-x)=6220\]
Krok 4. Rozwiązujemy równanie
Usuwamy nawias i redukujemy wyrazy podobne.
\[25x+7000-35x=6220\]
\[7000-10x=6220\]
\[10x=780\]
\[x=78\]
12.1
Matura maj 2026
Zadanie 12.1 — Odczytywanie wartości funkcji przedziałami
Dana jest funkcja \(f(x)=x+2\) dla \(x\in[-4,2]\) oraz \(f(x)=-x+5\) dla \(x\in(2,5)\). Rozwiąż \(f(x)=3\) i znajdź największą wartość w \([2,3]\).
✓ Rozwiązanie krok po kroku
Krok 1. Rozwiązujemy równanie w pierwszym przedziale
Dla \(x\in[-4,2]\) funkcja ma wzór \(f(x)=x+2\).
\[x+2=3\]
\[x=1\]
Krok 2. Sprawdzamy warunek przedziału
Liczba \(1\) należy do przedziału \([-4,2]\), więc jest rozwiązaniem.
\[1\in[-4,2]\]
Krok 3. Badamy drugi wzór
Dla \(x\in(2,5)\) rozwiązujemy równanie \(-x+5=3\).
\[-x+5=3\]
\[x=2\]
Krok 4. Odrzucamy niedozwoloną wartość
Liczba \(2\) nie należy do przedziału \((2,5)\), dlatego nie jest rozwiązaniem drugiej części.
\[2\notin(2,5)\]
Krok 5. Szukamy maksimum w przedziale \([2,3]\)
W punkcie \(x=2\) obowiązuje pierwszy wzór, więc \(f(2)=4\). Dla \(x>2\) obowiązuje funkcja \(-x+5\), która jest malejąca i przyjmuje wartości mniejsze od \(3\).
\[f(2)=2+2=4\]
\[\max_{x\in[2,3]}f(x)=4\]
12.2
Matura maj 2026
Zadanie 12.2 — Dziedzina nierówności funkcyjnej i zbiór wartości
Parabola funkcji \(f\) ma wierzchołek \(W=(3,-2)\). Funkcja \(g(x)=f(x+1)\), a jednym z miejsc zerowych \(g\) jest \(0\). Wyznacz wzór \(f\) w postaci ogólnej.
✓ Rozwiązanie krok po kroku
Krok 1. Zapisujemy postać kanoniczną funkcji
Dla wierzchołka \(W=(p,q)\) funkcja ma postać \(f(x)=a(x-p)^2+q\).
\[f(x)=a(x-3)^2-2\]
Krok 2. Wykorzystujemy miejsce zerowe funkcji \(g\)
Liczba \(0\) jest miejscem zerowym \(g\), więc \(g(0)=0\). Ponieważ \(g(x)=f(x+1)\), mamy \(g(0)=f(1)\).
\[g(0)=f(1)=0\]
Krok 3. Podstawiamy \(x=1\) do wzoru funkcji \(f\)
W miejsce \(x\) wstawiamy liczbę \(1\) i wyznaczamy współczynnik \(a\).
\[a(1-3)^2-2=0\]
\[4a-2=0\]
\[4a=2\]
\[a=\frac12\]
Krok 4. Zapisujemy funkcję w postaci kanonicznej
Podstawiamy wyznaczoną wartość \(a\).
\[f(x)=\frac12(x-3)^2-2\]
Krok 5. Rozwijamy kwadrat
Korzystamy ze wzoru \((x-3)^2=x^2-6x+9\).
\[f(x)=\frac12(x^2-6x+9)-2\]
\[f(x)=\frac12x^2-3x+\frac92-2\]
\[f(x)=\frac12x^2-3x+\frac52\]
15
Matura maj 2026
Zadanie 15 — Trzy wyrazy tworzące ciąg geometryczny
Proste \(k\) i \(l\) są równoległe. Dane: \(OA=12\), \(OB=6\), \(OC=8\). Oblicz \(OD\).
✓ Rozwiązanie krok po kroku
Krok 1. Wskazujemy podobne trójkąty
Trójkąty \(AOD\) i \(COB\) mają kąty wierzchołkowe przy \(O\) oraz odpowiednie kąty przy prostych równoległych \(k\parallel l\). Są więc podobne na podstawie cechy kąt–kąt.
\[\triangle AOD\sim\triangle COB\]
Krok 2. Zapisujemy proporcję odpowiednich boków
Bok \(OA\) odpowiada bokowi \(OC\), a \(OD\) odpowiada \(OB\).
W trójkącie \(KLM\) dwusieczna kąta przy \(M\) przecina \(KL\) w punkcie \(N\). Dane: \(KM=a\), \(LM=b\). Wykaż, że \(\frac{P_{KNM}}{P_{NLM}}=\frac ab\).
✓ Rozwiązanie krok po kroku
Krok 1. Porównujemy pola trójkątów
Trójkąty \(KNM\) i \(NLM\) mają podstawy \(KN\) oraz \(NL\) leżące na tej samej prostej \(KL\). Mają również tę samą wysokość opuszczoną z punktu \(M\).
\[P_{KNM}=\frac12\cdot KN\cdot h\]
\[P_{NLM}=\frac12\cdot NL\cdot h\]
Krok 2. Dzielimy pola stronami
Wspólne czynniki \(rac12\) oraz \(h\) skracają się.
Prosta \(k\) ma równanie \(y=-\frac13x+2\). Prosta \(l\) jest do niej równoległa i przechodzi przez \((2,-2)\). Wyznacz punkt przecięcia \(l\) z osią \(Oy\).
✓ Rozwiązanie krok po kroku
Krok 1. Wykorzystujemy równoległość prostych
Proste równoległe mają jednakowe współczynniki kierunkowe. Prosta \(l\) ma więc postać \(y=-\frac13x+b\).
\[l:\ y=-\frac13x+b\]
Krok 2. Podstawiamy punkt należący do prostej
Współrzędne punktu \((2,-2)\) spełniają równanie prostej \(l\).
\[-2=-\frac13\cdot2+b\]
Krok 3. Wyznaczamy wyraz wolny
Dodajemy \(rac23\) do obu stron.
\[-2=-\frac23+b\]
\[b=-2+\frac23=-\frac63+\frac23=-\frac43\]
Krok 4. Wyznaczamy przecięcie z osią \(Oy\)
Na osi \(Oy\) współrzędna \(x\) jest równa zero. Wtedy \(y=b\).
\[(0,b)=\left(0,-\frac43\right)\]
27
Matura maj 2026
Zadanie 27 — Objętość ostrosłupa prawidłowego czworokątnego
W ostrosłupie prawidłowym wysokość spada do środka podstawy. Rzut krawędzi bocznej na podstawę jest odcinkiem od środka kwadratu do jego wierzchołka, czyli połową przekątnej.
\[R=\frac d2=\frac{8\sqrt3}{2}=4\sqrt3\]
Krok 4. Obliczamy wysokość ostrosłupa
W powstałym trójkącie prostokątnym kąt między krawędzią boczną a jej rzutem na podstawę ma \(30^\circ\).
Losujemy cyfrę dziesiątek ze zbioru \(X=\{1,3,5,7,9\}\) i cyfrę jedności ze zbioru \(Y=\{0,2,4,6,8\}\). Oblicz prawdopodobieństwo otrzymania liczby podzielnej przez 6.
✓ Rozwiązanie krok po kroku
Krok 1. Obliczamy liczbę wszystkich wyników
Mamy \(5\) możliwości wyboru cyfry dziesiątek i \(5\) możliwości wyboru cyfry jedności.
\[|\Omega|=5\cdot5=25\]
Krok 2. Przypominamy cechę podzielności przez 6
Liczba jest podzielna przez \(6\), gdy jest jednocześnie podzielna przez \(2\) i przez \(3\). Każda cyfra ze zbioru \(Y\) jest parzysta, więc wystarczy sprawdzić podzielność sumy cyfr przez \(3\).
\[6=2\cdot3\]
Krok 3. Wypisujemy sprzyjające liczby
Dla każdej możliwej cyfry dziesiątek wybieramy takie cyfry jedności, aby suma cyfr była podzielna przez \(3\).
Przy \(20\) wynikach mediana jest średnią 10. i 11. elementu uporządkowanego szeregu. W klasie IV A dziesiątym wynikiem jest ocena \(3\), a jedenastym ocena \(4\).
\[Me_A=\frac{3+4}{2}=3{,}5\]
Krok 6. Wyznaczamy medianę klasy IV B
W klasie IV B dziesiątym wynikiem również jest \(3\), a jedenastym \(4\).
\[Me_B=\frac{3+4}{2}=3{,}5\]
Krok 7. Oceniamy stwierdzenia
Średnie są równe i mediany są równe, zatem oba stwierdzenia są prawdziwe.
Wyznacz chwilę, w której piłeczka osiągnęła największą wysokość.
✓ Rozwiązanie krok po kroku
Krok 1. Rozpoznajemy funkcję kwadratową
Funkcja \(h(t)=-4{,}9t^2+14{,}7t\) ma ujemny współczynnik przy \(t^2\), więc jej wykres jest parabolą skierowaną ramionami w dół. Największa wartość znajduje się w wierzchołku.
\[a=-4{,}9,\qquad b=14{,}7\]
Krok 2. Korzystamy ze wzoru na współrzędną wierzchołka
Dla funkcji \(at^2+bt+c\) współrzędna pozioma wierzchołka jest równa \(t_w=-\frac{b}{2a}\).
\[t_w=-\frac{14{,}7}{2\cdot(-4{,}9)}\]
Krok 3. Obliczamy czas
W mianowniku otrzymujemy \(-9{,}8\), więc znaki ujemne się redukują.
\[t_w=\frac{14{,}7}{9{,}8}=1{,}5\ \text{s}\]
Krok 4. Interpretujemy wynik
Piłeczka osiąga maksymalną wysokość po \(1{,}5\) sekundy od wyrzucenia.