Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Matura z matematyki 2024 – rozwiązania krok po kroku

Pełne, autorskie opracowanie wszystkich zadań z arkusza. Każde rozwiązanie prowadzi od pomysłu przez czytelne rachunki do jednoznacznej odpowiedzi, z poprawnym zapisem ułamków, pierwiastków, potęg i symboli matematycznych.

Standard opracowania: krótko wyjaśniamy, dlaczego wykonujemy dany krok, następnie pokazujemy pełne obliczenia i kończymy wyraźnie zaznaczoną odpowiedzią.
1
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 1 — Wartość bezwzględna

Zobacz arkusz ↗
Dana jest nierówność \(|x-1|\ge 3\). Wyznacz jej zbiór rozwiązań i wskaż właściwy rysunek.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Interpretujemy wartość bezwzględną

Wyrażenie \(|x-1|\) oznacza odległość liczby \(x\) od punktu \(1\) na osi liczbowej. Szukamy liczb oddalonych od \(1\) o co najmniej \(3\).

\[|x-1|\ge3 \iff x-1\le-3\ \text{ lub }\ x-1\ge3\]
Krok 2. Rozwiązujemy obie nierówności

Dodajemy \(1\) do obu stron każdej nierówności.

\[x\le-2\ \text{ lub }\ x\ge4\]
Krok 3. Zapisujemy zbiór rozwiązań

Końce \(-2\) i \(4\) należą do zbioru, ponieważ w zadaniu występuje znak \(\ge\).

\[(-\infty,-2]\cup[4,+\infty)\]
2
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 2 — Potęgi o podstawie 2

Zobacz arkusz ↗
Oblicz wartość wyrażenia \(\left(\frac1{16}\right)^8\cdot 8^{16}\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Sprowadzamy wszystko do podstawy 2

Korzystamy z \(16=2^4\) oraz \(8=2^3\).

\[\left(\frac1{16}\right)^8=(2^{-4})^8=2^{-32},\qquad 8^{16}=(2^3)^{16}=2^{48}\]
Krok 2. Mnożymy potęgi o tej samej podstawie

Przy mnożeniu dodajemy wykładniki.

\[2^{-32}\cdot2^{48}=2^{16}\]
3
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 3 — Dowód podzielności

Zobacz arkusz ↗
Wykaż, że dla każdej liczby naturalnej \(n\ge1\) liczba \(n^2+(n+1)^2+(n+2)^2\) przy dzieleniu przez \(3\) daje resztę \(2\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Rozwijamy kwadraty

Usuwamy nawiasy i porządkujemy wyrażenie.

\[n^2+(n+1)^2+(n+2)^2=n^2+(n^2+2n+1)+(n^2+4n+4)\]
Krok 2. Wyłączamy wielokrotność liczby 3

Grupujemy składniki tak, aby otrzymać postać \(3k+2\).

\[3n^2+6n+5=3(n^2+2n+1)+2\]
Krok 3. Formułujemy wniosek

Liczba \(n^2+2n+1=(n+1)^2\) jest całkowita, więc \(3(n+1)^2\) jest podzielne przez \(3\). Pozostaje reszta \(2\).

\[n^2+(n+1)^2+(n+2)^2=3(n+1)^2+2\]
4
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 4 — Logarytm

Zobacz arkusz ↗
Oblicz \(\log_{\sqrt3}9\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy podstawę i argument jako potęgi liczby 3

Mamy \(\sqrt3=3^{1/2}\) oraz \(9=3^2\).

\[\log_{3^{1/2}}3^2=x\]
Krok 2. Korzystamy z definicji logarytmu

Szukamy wykładnika \(x\), dla którego \((3^{1/2})^x=3^2\).

\[3^{x/2}=3^2\quad\Rightarrow\quad \frac{x}{2}=2\quad\Rightarrow\quad x=4\]
5
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 5 — Wzory skróconego mnożenia

Zobacz arkusz ↗
Uprość wyrażenie \((2a+b)^2-(2a-b)^2\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Rozpoznajemy różnicę kwadratów

Przyjmujemy \(A=2a+b\) i \(B=2a-b\), a następnie korzystamy ze wzoru \(A^2-B^2=(A-B)(A+B)\).

\[(2a+b)^2-(2a-b)^2=[(2a+b)-(2a-b)]\,[(2a+b)+(2a-b)]\]
Krok 2. Upraszczamy nawiasy

Pierwszy nawias daje \(2b\), a drugi \(4a\).

\[2b\cdot4a=8ab\]
6
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 6 — Nierówność liniowa

Zobacz arkusz ↗
Rozwiąż nierówność \(1-\frac32x<\frac23-x\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Przenosimy wyrazy z \(x\) na jedną stronę

Dodajemy \(\frac32x\) do obu stron.

\[1<\frac23+\frac12x\]
Krok 2. Odejmujemy \(\frac23\)

Sprowadzamy lewą stronę do jednego ułamka.

\[\frac13<\frac12x\]
Krok 3. Mnożymy przez 2

Mnożymy przez liczbę dodatnią, więc znak nierówności się nie zmienia.

\[x>\frac23\]
7
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 7 — Równanie wymierne

Zobacz arkusz ↗
Rozwiąż w zbiorze liczb rzeczywistych równanie \(\frac{x+1}{(x+2)(x-3)}=0\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy dziedzinę

Mianownik nie może być równy zeru.

\[x\ne-2,\qquad x\ne3\]
Krok 2. Zerujemy licznik

Ułamek jest równy zeru wtedy i tylko wtedy, gdy licznik jest zerem, a mianownik jest różny od zera.

\[x+1=0\quad\Rightarrow\quad x=-1\]
Krok 3. Sprawdzamy dziedzinę

Liczba \(-1\) nie jest wykluczona z dziedziny, więc jest rozwiązaniem.

\[x=-1\]
8
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 8 — Wielomian — prawda/fałsz

Zobacz arkusz ↗
Dany jest wielomian \(W(x)=3x^3+6x^2+9x\). Oceń dwa podane stwierdzenia.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Sprawdzamy rozkład na czynniki

Wyłączamy \(3x\) przed nawias.

\[W(x)=3x(x^2+2x+3)\]
Krok 2. Sprawdzamy, czy \(-1\) jest miejscem zerowym

Podstawiamy \(x=-1\).

\[W(-1)=-3+6-9=-6\ne0\]
Krok 3. Oceniamy zdania

Pierwsze stwierdzenie jest prawdziwe, a drugie fałszywe.

\[\text{P},\ \text{F}\]
9
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 9 — Równanie wielomianowe

Zobacz arkusz ↗
Rozwiąż równanie \(x^3-2x^2-3x+6=0\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Grupujemy wyrazy

Łączymy pierwsze dwa i dwa ostatnie składniki.

\[x^2(x-2)-3(x-2)=0\]
Krok 2. Wyłączamy wspólny czynnik

W obu składnikach występuje \((x-2)\).

\[(x-2)(x^2-3)=0\]
Krok 3. Zerujemy czynniki

Iloczyn jest zerem, gdy co najmniej jeden czynnik jest zerem.

\[x-2=0\quad\text{lub}\quad x^2-3=0\]
Krok 4. Zapisujemy rozwiązania

Z drugiego równania otrzymujemy dwa pierwiastki.

\[x=2,\qquad x=\sqrt3,\qquad x=-\sqrt3\]
10
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 10 — Procenty i układ równań

Zobacz arkusz ↗
W dwóch sadach posadzono łącznie \(1960\) drzew. Po roku pozostało \(95\%\) drzew w pierwszym sadzie i \(90\%\) w drugim, a liczba drzew w drugim sadzie stanowiła \(60\%\) liczby drzew w pierwszym.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy sumę drzew

Jeżeli \(x\) i \(y\) oznaczają liczby drzew posadzonych odpowiednio w pierwszym i drugim sadzie, to:

\[x+y=1960\]
Krok 2. Zapisujemy liczby drzew po roku

W pierwszym sadzie zostało \(0{,}95x\), a w drugim \(0{,}9y\).

\[\text{I sad: }0{,}95x,\qquad \text{II sad: }0{,}9y\]
Krok 3. Tłumaczymy warunek 60%

Drugi sad po roku ma \(60\%\) liczby drzew pozostałych w pierwszym sadzie.

\[0{,}9y=0{,}6\cdot0{,}95x\]
11
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 11 — Proste równoległe

Zobacz arkusz ↗
Na rysunku przedstawiono dwie proste równoległe. Wybierz układ równań odpowiadający wykresowi.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Korzystamy z warunku równoległości

Dwie różne proste liniowe są równoległe, gdy mają taki sam współczynnik kierunkowy.

\[a_1=a_2\]
Krok 2. Sprawdzamy odpowiedź A

Obie proste mają współczynnik kierunkowy \(-\frac32\), ale różne wyrazy wolne.

\[y=-\frac32x+3,\qquad y=-\frac32x-1\]
Krok 3. Porównujemy z rysunkiem

Obie proste są malejące i równoległe, co zgadza się z rysunkiem.

\[\boxed{\text{układ A}}\]
12
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 12 — Monotoniczność funkcji liniowej

Zobacz arkusz ↗
Funkcja \(f(x)=(-2k+3)x+k-1\). Wyznacz wartości \(k\), dla których funkcja jest malejąca.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy współczynnik kierunkowy

Dla funkcji liniowej \(y=ax+b\) funkcja jest malejąca, gdy \(a<0\).

\[a=-2k+3\]
Krok 2. Układamy nierówność

Wymagamy, aby współczynnik kierunkowy był ujemny.

\[-2k+3<0\]
Krok 3. Rozwiązujemy nierówność

Przenosimy \(3\), a następnie dzielimy przez \(-2\), zmieniając znak nierówności.

\[-2k<-3\quad\Rightarrow\quad k>\frac32\]
13
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 13 — Wspólne miejsce zerowe

Zobacz arkusz ↗
Funkcje \(f(x)=3x+6\) oraz \(g(x)=ax+7\) mają to samo miejsce zerowe. Oblicz \(a\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy miejsce zerowe funkcji \(f\)

Rozwiązujemy równanie \(3x+6=0\).

\[3x+6=0\quad\Rightarrow\quad x=-2\]
Krok 2. Podstawiamy to samo miejsce zerowe do \(g\)

Skoro funkcje mają wspólne miejsce zerowe, to \(g(-2)=0\).

\[-2a+7=0\]
Krok 3. Obliczamy \(a\)

Przenosimy wyrazy i dzielimy przez \(2\).

\[2a=7\quad\Rightarrow\quad a=\frac72\]
14.1
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 14.1 — Odczytywanie zbioru z wykresu

Zobacz arkusz ↗
Z wykresu funkcji kwadratowej \(f\) odczytaj zbiór rozwiązań nierówności \(f(x)\ge0\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy miejsca zerowe

Parabola przecina oś \(Ox\) w punktach \(x=-2\) oraz \(x=4\).

\[x_1=-2,\qquad x_2=4\]
Krok 2. Sprawdzamy, gdzie wykres jest nad osią

Parabola jest skierowana ramionami w dół, więc wartości nieujemne przyjmuje pomiędzy miejscami zerowymi.

\[f(x)\ge0\quad\text{dla}\quad -2\le x\le4\]
14.2
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 14.2 — Postać kanoniczna funkcji kwadratowej

Zobacz arkusz ↗
Na podstawie wykresu wybierz wzór funkcji kwadratowej \(f\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy wierzchołek

Z wykresu odczytujemy wierzchołek paraboli \(W=(1,9)\).

\[W=(1,9)\]
Krok 2. Ustalamy znak współczynnika

Ramiona paraboli są skierowane w dół, dlatego współczynnik przy kwadracie jest ujemny.

\[f(x)=-(x-1)^2+9\]
Krok 3. Wybieramy odpowiedź

Otrzymany wzór odpowiada wariantowi B.

\[f(x)=-(x-1)^2+9\]
14.3
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 14.3 — Symetria paraboli

Zobacz arkusz ↗
Dla funkcji z wierzchołkiem \(W=(1,9)\) wskaż prawdziwą równość dotyczącą wartości funkcji.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy oś symetrii

Oś symetrii paraboli przechodzi przez wierzchołek.

\[x=1\]
Krok 2. Szukamy punktu symetrycznego do \(-4\)

Odległość liczby \(-4\) od osi \(x=1\) wynosi \(5\). Po drugiej stronie osi leży więc \(1+5=6\).

\[1-(-4)=5,\qquad 1+5=6\]
Krok 3. Korzystamy z symetrii

Punkty o argumentach równoodległych od osi symetrii mają tę samą wartość funkcji.

\[f(-4)=f(6)\]
14.4
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 14.4 — Przesunięcia i odbicia wykresu

Zobacz arkusz ↗
Dane są \(g(x)=f(x+3)\) oraz \(h(x)=f(-x)\). Dopasuj wykresy funkcji \(g\) i \(h\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Analizujemy funkcję \(g\)

Zastąpienie \(x\) przez \(x+3\) przesuwa wykres funkcji \(f\) o \(3\) jednostki w lewo. Wierzchołek \((1,9)\) przechodzi w \((-2,9)\).

\[W_f=(1,9)\quad\Rightarrow\quad W_g=(-2,9)\]
Krok 2. Analizujemy funkcję \(h\)

Zastąpienie \(x\) przez \(-x\) odbija wykres względem osi \(Oy\). Wierzchołek \((1,9)\) przechodzi w \((-1,9)\).

\[W_f=(1,9)\quad\Rightarrow\quad W_h=(-1,9)\]
Krok 3. Dopasowujemy rysunki

Wśród podanych wykresów wierzchołek \((-2,9)\) ma rysunek A, a wierzchołek \((-1,9)\) — rysunek E.

\[g\rightarrow A,\qquad h\rightarrow E\]
15
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 15 — Ciąg określony wzorem

Zobacz arkusz ↗
Dany jest ciąg \(a_n=(-1)^n(n-5)\). Oceń dwa stwierdzenia dotyczące jego wyrazów.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy pierwszy i trzeci wyraz

Podstawiamy kolejno \(n=1\) oraz \(n=3\).

\[a_1=(-1)^1(1-5)=4,\qquad a_3=(-1)^3(3-5)=2\]
Krok 2. Oceniamy pierwsze stwierdzenie

Pierwszy wyraz jest dwa razy większy od trzeciego.

\[a_1=4=2\cdot2=2a_3\]
Krok 3. Oceniamy drugie stwierdzenie

Nie wszystkie wyrazy są dodatnie, np. drugi wyraz jest ujemny.

\[a_2=(-1)^2(2-5)=-3<0\]
16
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 16 — Ciąg geometryczny

Zobacz arkusz ↗
Trzywyrazowy ciąg \((12,6,2m-1)\) jest geometryczny. Ustal wartość \(m\) i monotoniczność ciągu.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy iloraz ciągu

Iloraz dwóch pierwszych wyrazów wynosi:

\[q=\frac6{12}=\frac12\]
Krok 2. Wyznaczamy trzeci wyraz

W ciągu geometrycznym trzeci wyraz jest równy drugiemu pomnożonemu przez \(q\).

\[2m-1=6\cdot\frac12=3\]
Krok 3. Obliczamy \(m\) i oceniamy monotoniczność

Z równania otrzymujemy \(m=2\). Ciąg \((12,6,3)\) jest malejący.

\[2m=4\quad\Rightarrow\quad m=2\]
17
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 17 — Ciąg arytmetyczny

Zobacz arkusz ↗
W ciągu arytmetycznym \(a_3=-1\) oraz \(S_{15}=-165\). Oblicz różnicę \(r\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy trzeci wyraz

Korzystamy ze wzoru \(a_n=a_1+(n-1)r\).

\[a_3=a_1+2r=-1\]
Krok 2. Zapisujemy sumę 15 wyrazów

Stosujemy wzór \(S_n=\frac n2[2a_1+(n-1)r]\).

\[-165=\frac{15}{2}(2a_1+14r)\]
Krok 3. Upraszczamy równanie sumy

Dzielimy obie strony przez \(15\).

\[-11=a_1+7r\]
Krok 4. Odejmujemy równania

Od równania \(a_1+2r=-1\) odejmujemy równanie \(a_1+7r=-11\).

\[5r=-10\quad\Rightarrow\quad r=-2\]
18
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 18 — Znaki funkcji trygonometrycznych

Zobacz arkusz ↗
Dany jest kąt \(\alpha\), dla którego \(\tan\alpha=-3\) oraz \(90^\circ<\alpha<180^\circ\). Wskaż dwie prawdziwe zależności.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Ustalamy ćwiartkę

Kąt leży w II ćwiartce, więc sinus jest dodatni, a cosinus ujemny.

\[\sin\alpha>0,\qquad \cos\alpha<0\]
Krok 2. Sprawdzamy iloczyn

Iloczyn liczby dodatniej i ujemnej jest ujemny.

\[\sin\alpha\cos\alpha<0\]
Krok 3. Korzystamy z tangensa

Z definicji \(\tanlpha=\frac{\sinlpha}{\coslpha}=-3\).

\[\sin\alpha=-3\cos\alpha\]
19
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 19 — Tożsamość trygonometryczna

Zobacz arkusz ↗
Uprość wyrażenie \(\sin^3 20^\circ+\cos^2 20^\circ\cdot\sin20^\circ\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyłączamy wspólny czynnik

W obu składnikach występuje \(\sin20^\circ\).

\[\sin20^\circ\left(\sin^2 20^\circ+\cos^2 20^\circ\right)\]
Krok 2. Korzystamy z jedynki trygonometrycznej

Dla każdego kąta \(\sin^2lpha+\cos^2lpha=1\).

\[\sin20^\circ\cdot1=\sin20^\circ\]
20
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 20 — Twierdzenie o dwusiecznej

Zobacz arkusz ↗
W trójkącie \(KLM\) dwusieczna kąta przy \(M\) dzieli bok \(KL\) na odcinki \(c\) i \(d\). Dane: \(|KM|=a\), \(|LM|=b\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Stosujemy twierdzenie o dwusiecznej

Dwusieczna dzieli przeciwległy bok w stosunku długości boków przylegających do dzielonego kąta.

\[\frac{c}{d}=\frac{a}{b}\]
Krok 2. Mnożymy na krzyż

Usuwamy ułamki, mnożąc strony proporcji.

\[bc=ad\]
Krok 3. Porównujemy z odpowiedziami

Otrzymana zależność jest zapisana w odpowiedzi B.

\[ad=bc\]
21
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 21 — Pole równoległoboku

Zobacz arkusz ↗
Równoległobok ma boki długości \(3\) i \(4\), a kąt między nimi ma miarę \(120^\circ\). Oblicz pole.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Stosujemy wzór na pole

Pole równoległoboku o bokach \(a,b\) i kącie \(lpha\) jest równe \(ab\sinlpha\).

\[P=3\cdot4\cdot\sin120^\circ\]
Krok 2. Obliczamy sinus

Korzystamy z \(\sin120^\circ=\sin60^\circ=\frac{\sqrt3}{2}\).

\[P=12\cdot\frac{\sqrt3}{2}=6\sqrt3\]
22
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 22 — Kąt wpisany i środkowy

Zobacz arkusz ↗
W trójkącie \(ABC\) wpisanym w okrąg o środku \(S\) kąt \(ACB\) ma miarę \(42^\circ\). Oblicz ostry kąt \(BAS\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy kąt środkowy

Kąt wpisany \(ACB\) oparty jest na tym samym łuku \(AB\) co kąt środkowy \(ASB\). Kąt środkowy ma dwa razy większą miarę.

\[\angle ASB=2\cdot42^\circ=84^\circ\]
Krok 2. Korzystamy z trójkąta równoramiennego

Promienie \(SA\) i \(SB\) są równe, więc trójkąt \(ASB\) jest równoramienny.

\[\angle BAS=\frac{180^\circ-84^\circ}{2}=48^\circ\]
23
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 23 — Proste prostopadłe

Zobacz arkusz ↗
Dane są proste \(k:y=(m+1)x+7\) oraz \(l:y=-2x+7\). Wyznacz \(m\), dla którego proste są prostopadłe.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy współczynniki kierunkowe

Współczynniki kierunkowe wynoszą \(m+1\) oraz \(-2\).

\[a_k=m+1,\qquad a_l=-2\]
Krok 2. Stosujemy warunek prostopadłości

Dla prostych o niezerowych współczynnikach kierunkowych zachodzi \(a_k a_l=-1\).

\[(m+1)(-2)=-1\]
Krok 3. Rozwiązujemy równanie

Dzielimy przez \(-2\) i odejmujemy \(1\).

\[m+1=\frac12\quad\Rightarrow\quad m=-\frac12\]
24
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 24 — Równoległobok w układzie współrzędnych

Zobacz arkusz ↗
Dany jest równoległobok \(ABCD\), gdzie \(A=(-2,6)\), \(B=(10,2)\), a punkt przecięcia przekątnych to \(P=(6,7)\). Oblicz \(|BC|\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Korzystamy z własności przekątnych

Przekątne równoległoboku dzielą się na połowy, więc \(P\) jest środkiem odcinka \(AC\).

\[\frac{-2+x_C}{2}=6,\qquad \frac{6+y_C}{2}=7\]
Krok 2. Wyznaczamy punkt \(C\)

Rozwiązujemy oba równania.

\[x_C=14,\qquad y_C=8\quad\Rightarrow\quad C=(14,8)\]
Krok 3. Obliczamy długość \(BC\)

Korzystamy ze wzoru na odległość dwóch punktów.

\[|BC|=\sqrt{(14-10)^2+(8-2)^2}=\sqrt{16+36}=\sqrt{52}=2\sqrt{13}\]
25.1
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 25.1 — Graniastosłup prawidłowy sześciokątny

Zobacz arkusz ↗
Wysokość graniastosłupa wynosi \(6\), a pole jego sześciokątnej podstawy jest równe \(15\sqrt3\). Oblicz pole jednej ściany bocznej.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy bok sześciokąta

Pole sześciokąta foremnego o boku \(a\) wynosi \(\frac{3\sqrt3}{2}a^2\).

\[\frac{3\sqrt3}{2}a^2=15\sqrt3\]
Krok 2. Obliczamy \(a\)

Dzielimy przez \(3\sqrt3\).

\[\frac12a^2=5\quad\Rightarrow\quad a^2=10\quad\Rightarrow\quad a=\sqrt{10}\]
Krok 3. Obliczamy pole ściany bocznej

Ściana boczna jest prostokątem o bokach \(6\) i \(\sqrt{10}\).

\[P_b=6\sqrt{10}\]
25.2
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 25.2 — Kąt nachylenia przekątnej do podstawy

Zobacz arkusz ↗
Wskaż kąt nachylenia najdłuższej przekątnej graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego do płaszczyzny podstawy.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Przypominamy definicję kąta nachylenia

Kąt między prostą a płaszczyzną to kąt między tą prostą a jej rzutem prostokątnym na płaszczyznę.

\[\alpha=\angle(\text{przekątna},\ \text{jej rzut na podstawę})\]
Krok 2. Wyznaczamy rzut najdłuższej przekątnej

Rzutem najdłuższej przekątnej przestrzennej na podstawę jest najdłuższa przekątna sześciokąta, łącząca przeciwległe wierzchołki.

\[\text{rzut}=\text{najdłuższa przekątna podstawy}\]
Krok 3. Wybieramy poprawny rysunek

Taki kąt zaznaczono na rysunku D.

\[\boxed{\text{D}}\]
26
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 26 — Bryły podobne

Zobacz arkusz ↗
Ostrosłupy \(F_1\) i \(F_2\) są podobne. Ich objętości wynoszą odpowiednio \(64\) i \(512\). Oblicz stosunek pól powierzchni całkowitych \(F_2:F_1\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy stosunek objętości

Dla brył podobnych stosunek objętości jest sześcianem skali podobieństwa.

\[\frac{V_2}{V_1}=\frac{512}{64}=8=k^3\]
Krok 2. Wyznaczamy skalę

Pierwiastek sześcienny z \(8\) jest równy \(2\).

\[k=2\]
Krok 3. Obliczamy stosunek pól

Pola powierzchni brył podobnych zmieniają się z kwadratem skali.

\[\frac{P_2}{P_1}=k^2=2^2=4\]
27
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 27 — Kombinatoryka — permutacje

Zobacz arkusz ↗
Ile czterocyfrowych kodów można utworzyć z cyfr \(1,3,6,8\), jeśli każda cyfra ma wystąpić dokładnie raz?

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Liczymy możliwości kolejnych pozycji

Na pierwszym miejscu mamy \(4\) możliwości, na drugim \(3\), na trzecim \(2\), a na ostatnim \(1\).

\[4\cdot3\cdot2\cdot1\]
Krok 2. Obliczamy liczbę permutacji

Jest to liczba permutacji czterech różnych elementów.

\[4!=24\]
28
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 28 — Średnia arytmetyczna

Zobacz arkusz ↗
Średnia liczb \(a,b,c\) jest równa \(9\). Oblicz średnią sześciu liczb \(a,a,b,b,c,c\).

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy informację o pierwszej średniej

Ze wzoru na średnią otrzymujemy sumę trzech liczb.

\[\frac{a+b+c}{3}=9\quad\Rightarrow\quad a+b+c=27\]
Krok 2. Obliczamy nową średnią

W nowym zestawie każda liczba występuje dwa razy.

\[\frac{2a+2b+2c}{6}=\frac{2(a+b+c)}6=\frac{2\cdot27}{6}=9\]
29
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 29 — Mediana z diagramu

Zobacz arkusz ↗
Z diagramu odczytujemy liczby uczniów dla ocen \(1,2,3,4,5,6\): odpowiednio \(2,7,4,3,6,4\). Wyznacz medianę.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy liczbę wszystkich wyników

Sumujemy liczebności słupków.

\[2+7+4+3+6+4=26\]
Krok 2. Ustalamy pozycje środkowe

Przy \(26\) wynikach mediana jest średnią \(13.\) i \(14.\) elementu uporządkowanego szeregu.

\[\text{pozycje środkowe: }13\ \text{i}\ 14\]
Krok 3. Odczytujemy oceny na tych pozycjach

Po ocenach 1 i 2 mamy \(9\) wyników, a po dodaniu ocen 3 mamy \(13\). Zatem 13. wynik to \(3\), a 14. to \(4\).

\[Me=\frac{3+4}{2}=3{,}5\]
30
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 30 — Prawdopodobieństwo

Zobacz arkusz ↗
Ze zbioru \(K=\{5,6,7,8,9\}\) losujemy ze zwracaniem dwie liczby. Oblicz prawdopodobieństwo, że ich suma jest parzysta.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Liczymy wszystkie wyniki

Każde losowanie ma \(5\) możliwości, a kolejność ma znaczenie.

\[|\Omega|=5\cdot5=25\]
Krok 2. Ustalamy, kiedy suma jest parzysta

Suma jest parzysta, gdy wylosujemy dwie liczby nieparzyste albo dwie parzyste. W zbiorze są trzy nieparzyste i dwie parzyste.

\[|A|=3\cdot3+2\cdot2=9+4=13\]
Krok 3. Obliczamy prawdopodobieństwo

Dzielimy liczbę wyników sprzyjających przez liczbę wszystkich wyników.

\[P(A)=\frac{|A|}{|\Omega|}=\frac{13}{25}\]
31
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 31 — Optymalizacja — funkcja kwadratowa

Zobacz arkusz ↗
Trzy identyczne prostokątne wybiegi ustawiono obok siebie. Na ogrodzenie zużyto \(36\) m siatki. Wyznacz wymiary \(x\) i \(y\) jednego wybiegu, dla których łączna powierzchnia jest największa.

✓ Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy warunek długości ogrodzenia

Na rysunku są cztery pionowe odcinki długości \(x\) oraz sześć poziomych odcinków długości \(y\).

\[4x+6y=36\]
Krok 2. Wyznaczamy \(y\)

Dzielimy równanie przez \(2\) i przekształcamy.

\[2x+3y=18\quad\Rightarrow\quad y=6-\frac23x\]
Krok 3. Tworzymy funkcję pola

Pole jednego wybiegu to \(xy\), więc suma pól trzech wybiegów wynosi:

\[P(x)=3xy=3x\left(6-\frac23x\right)=18x-2x^2\]
Krok 4. Wyznaczamy maksimum

Parabola ma ramiona skierowane w dół. Zapisujemy funkcję w postaci kanonicznej.

\[P(x)=-2\left(x-\frac92\right)^2+\frac{81}{2}\]
Krok 5. Obliczamy drugi wymiar

Maksimum występuje dla \(x=\frac92=4{,}5\). Podstawiamy do warunku.

\[y=6-\frac23\cdot\frac92=6-3=3\]

Potrzebujesz pomocy z matematyką?

Sprawdź korepetycje z matematyki online oraz przygotowanie do matury podstawowej.