Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Matura z matematyki 2024 – rozwiązania krok po kroku

Pełne, autorskie opracowanie wszystkich zadań z arkusza. Każde rozwiązanie prowadzi od pomysłu przez czytelne rachunki do jednoznacznej odpowiedzi, z poprawnym zapisem ułamków, pierwiastków, potęg i symboli matematycznych.

Standard opracowania: krótko wyjaśniamy, dlaczego wykonujemy dany krok, następnie pokazujemy pełne obliczenia i kończymy wyraźnie zaznaczoną odpowiedzią.
1
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 1 — Wartość bezwzględna

Zobacz arkusz ↗
Dana jest nierówność \(|x-1|\ge 3\). Wyznacz jej zbiór rozwiązań i wskaż właściwy rysunek.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Interpretujemy wartość bezwzględną

Wyrażenie \(|x-1|\) oznacza odległość liczby \(x\) od punktu \(1\) na osi liczbowej. Szukamy liczb oddalonych od \(1\) o co najmniej \(3\).

\[|x-1|\ge3 \iff x-1\le-3\ \text{ lub }\ x-1\ge3\]
Krok 2. Rozwiązujemy obie nierówności

Dodajemy \(1\) do obu stron każdej nierówności.

\[x\le-2\ \text{ lub }\ x\ge4\]
Krok 3. Zapisujemy zbiór rozwiązań

Końce \(-2\) i \(4\) należą do zbioru, ponieważ w zadaniu występuje znak \(\ge\).

\[(-\infty,-2]\cup[4,+\infty)\]
2
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 2 — Potęgi o podstawie 2

Zobacz arkusz ↗
Oblicz wartość wyrażenia \(\left(\frac1{16}\right)^8\cdot 8^{16}\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Sprowadzamy wszystko do podstawy 2

Korzystamy z \(16=2^4\) oraz \(8=2^3\).

\[\left(\frac1{16}\right)^8=(2^{-4})^8=2^{-32},\qquad 8^{16}=(2^3)^{16}=2^{48}\]
Krok 2. Mnożymy potęgi o tej samej podstawie

Przy mnożeniu dodajemy wykładniki.

\[2^{-32}\cdot2^{48}=2^{16}\]
3
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 3 — Dowód podzielności

Zobacz arkusz ↗
Wykaż, że dla każdej liczby naturalnej \(n\ge1\) liczba \(n^2+(n+1)^2+(n+2)^2\) przy dzieleniu przez \(3\) daje resztę \(2\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Rozwijamy kwadraty

Usuwamy nawiasy i porządkujemy wyrażenie.

\[n^2+(n+1)^2+(n+2)^2=n^2+(n^2+2n+1)+(n^2+4n+4)\]
Krok 2. Wyłączamy wielokrotność liczby 3

Grupujemy składniki tak, aby otrzymać postać \(3k+2\).

\[3n^2+6n+5=3(n^2+2n+1)+2\]
Krok 3. Formułujemy wniosek

Liczba \(n^2+2n+1=(n+1)^2\) jest całkowita, więc \(3(n+1)^2\) jest podzielne przez \(3\). Pozostaje reszta \(2\).

\[n^2+(n+1)^2+(n+2)^2=3(n+1)^2+2\]
4
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 4 — Logarytm

Zobacz arkusz ↗
Oblicz \(\log_{\sqrt3}9\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy podstawę i argument jako potęgi liczby 3

Mamy \(\sqrt3=3^{1/2}\) oraz \(9=3^2\).

\[\log_{3^{1/2}}3^2=x\]
Krok 2. Korzystamy z definicji logarytmu

Szukamy wykładnika \(x\), dla którego \((3^{1/2})^x=3^2\).

\[3^{x/2}=3^2\quad\Rightarrow\quad \frac{x}{2}=2\quad\Rightarrow\quad x=4\]
5
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 5 — Wzory skróconego mnożenia

Zobacz arkusz ↗
Uprość wyrażenie \((2a+b)^2-(2a-b)^2\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Rozpoznajemy różnicę kwadratów

Przyjmujemy \(A=2a+b\) i \(B=2a-b\), a następnie korzystamy ze wzoru \(A^2-B^2=(A-B)(A+B)\).

\[(2a+b)^2-(2a-b)^2=[(2a+b)-(2a-b)]\,[(2a+b)+(2a-b)]\]
Krok 2. Upraszczamy nawiasy

Pierwszy nawias daje \(2b\), a drugi \(4a\).

\[2b\cdot4a=8ab\]
6
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 6 — Nierówność liniowa

Zobacz arkusz ↗
Rozwiąż nierówność \(1-\frac32x<\frac23-x\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Przenosimy wyrazy z \(x\) na jedną stronę

Dodajemy \(\frac32x\) do obu stron.

\[1<\frac23+\frac12x\]
Krok 2. Odejmujemy \(\frac23\)

Sprowadzamy lewą stronę do jednego ułamka.

\[\frac13<\frac12x\]
Krok 3. Mnożymy przez 2

Mnożymy przez liczbę dodatnią, więc znak nierówności się nie zmienia.

\[x>\frac23\]
7
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 7 — Równanie wymierne

Zobacz arkusz ↗
Rozwiąż w zbiorze liczb rzeczywistych równanie \(\frac{x+1}{(x+2)(x-3)}=0\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy dziedzinę

Mianownik nie może być równy zeru.

\[x\ne-2,\qquad x\ne3\]
Krok 2. Zerujemy licznik

Ułamek jest równy zeru wtedy i tylko wtedy, gdy licznik jest zerem, a mianownik jest różny od zera.

\[x+1=0\quad\Rightarrow\quad x=-1\]
Krok 3. Sprawdzamy dziedzinę

Liczba \(-1\) nie jest wykluczona z dziedziny, więc jest rozwiązaniem.

\[x=-1\]
8
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 8 — Wielomian — prawda/fałsz

Zobacz arkusz ↗
Dany jest wielomian \(W(x)=3x^3+6x^2+9x\). Oceń dwa podane stwierdzenia.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Sprawdzamy rozkład na czynniki

Wyłączamy \(3x\) przed nawias.

\[W(x)=3x(x^2+2x+3)\]
Krok 2. Sprawdzamy, czy \(-1\) jest miejscem zerowym

Podstawiamy \(x=-1\).

\[W(-1)=-3+6-9=-6\ne0\]
Krok 3. Oceniamy zdania

Pierwsze stwierdzenie jest prawdziwe, a drugie fałszywe.

\[\text{P},\ \text{F}\]
9
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 9 — Równanie wielomianowe

Zobacz arkusz ↗
Rozwiąż równanie \(x^3-2x^2-3x+6=0\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Grupujemy wyrazy

Łączymy pierwsze dwa i dwa ostatnie składniki.

\[x^2(x-2)-3(x-2)=0\]
Krok 2. Wyłączamy wspólny czynnik

W obu składnikach występuje \((x-2)\).

\[(x-2)(x^2-3)=0\]
Krok 3. Zerujemy czynniki

Iloczyn jest zerem, gdy co najmniej jeden czynnik jest zerem.

\[x-2=0\quad\text{lub}\quad x^2-3=0\]
Krok 4. Zapisujemy rozwiązania

Z drugiego równania otrzymujemy dwa pierwiastki.

\[x=2,\qquad x=\sqrt3,\qquad x=-\sqrt3\]
10
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 10 — Procenty i układ równań

Zobacz arkusz ↗
W dwóch sadach posadzono łącznie \(1960\) drzew. Po roku pozostało \(95\%\) drzew w pierwszym sadzie i \(90\%\) w drugim, a liczba drzew w drugim sadzie stanowiła \(60\%\) liczby drzew w pierwszym.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy sumę drzew

Jeżeli \(x\) i \(y\) oznaczają liczby drzew posadzonych odpowiednio w pierwszym i drugim sadzie, to:

\[x+y=1960\]
Krok 2. Zapisujemy liczby drzew po roku

W pierwszym sadzie zostało \(0{,}95x\), a w drugim \(0{,}9y\).

\[\text{I sad: }0{,}95x,\qquad \text{II sad: }0{,}9y\]
Krok 3. Tłumaczymy warunek 60%

Drugi sad po roku ma \(60\%\) liczby drzew pozostałych w pierwszym sadzie.

\[0{,}9y=0{,}6\cdot0{,}95x\]
11
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 11 — Proste równoległe

Zobacz arkusz ↗
Na rysunku przedstawiono dwie proste równoległe. Wybierz układ równań odpowiadający wykresowi.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Korzystamy z warunku równoległości

Dwie różne proste liniowe są równoległe, gdy mają taki sam współczynnik kierunkowy.

\[a_1=a_2\]
Krok 2. Sprawdzamy odpowiedź A

Obie proste mają współczynnik kierunkowy \(-\frac32\), ale różne wyrazy wolne.

\[y=-\frac32x+3,\qquad y=-\frac32x-1\]
Krok 3. Porównujemy z rysunkiem

Obie proste są malejące i równoległe, co zgadza się z rysunkiem.

\[\boxed{\text{układ A}}\]
12
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 12 — Monotoniczność funkcji liniowej

Zobacz arkusz ↗
Funkcja \(f(x)=(-2k+3)x+k-1\). Wyznacz wartości \(k\), dla których funkcja jest malejąca.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy współczynnik kierunkowy

Dla funkcji liniowej \(y=ax+b\) funkcja jest malejąca, gdy \(a<0\).

\[a=-2k+3\]
Krok 2. Układamy nierówność

Wymagamy, aby współczynnik kierunkowy był ujemny.

\[-2k+3<0\]
Krok 3. Rozwiązujemy nierówność

Przenosimy \(3\), a następnie dzielimy przez \(-2\), zmieniając znak nierówności.

\[-2k<-3\quad\Rightarrow\quad k>\frac32\]
13
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 13 — Wspólne miejsce zerowe

Zobacz arkusz ↗
Funkcje \(f(x)=3x+6\) oraz \(g(x)=ax+7\) mają to samo miejsce zerowe. Oblicz \(a\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy miejsce zerowe funkcji \(f\)

Rozwiązujemy równanie \(3x+6=0\).

\[3x+6=0\quad\Rightarrow\quad x=-2\]
Krok 2. Podstawiamy to samo miejsce zerowe do \(g\)

Skoro funkcje mają wspólne miejsce zerowe, to \(g(-2)=0\).

\[-2a+7=0\]
Krok 3. Obliczamy \(a\)

Przenosimy wyrazy i dzielimy przez \(2\).

\[2a=7\quad\Rightarrow\quad a=\frac72\]
14.1
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 14.1 — Odczytywanie zbioru z wykresu

Zobacz arkusz ↗
Z wykresu funkcji kwadratowej \(f\) odczytaj zbiór rozwiązań nierówności \(f(x)\ge0\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy miejsca zerowe

Parabola przecina oś \(Ox\) w punktach \(x=-2\) oraz \(x=4\).

\[x_1=-2,\qquad x_2=4\]
Krok 2. Sprawdzamy, gdzie wykres jest nad osią

Parabola jest skierowana ramionami w dół, więc wartości nieujemne przyjmuje pomiędzy miejscami zerowymi.

\[f(x)\ge0\quad\text{dla}\quad -2\le x\le4\]
14.2
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 14.2 — Postać kanoniczna funkcji kwadratowej

Zobacz arkusz ↗
Na podstawie wykresu wybierz wzór funkcji kwadratowej \(f\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy wierzchołek

Z wykresu odczytujemy wierzchołek paraboli \(W=(1,9)\).

\[W=(1,9)\]
Krok 2. Ustalamy znak współczynnika

Ramiona paraboli są skierowane w dół, dlatego współczynnik przy kwadracie jest ujemny.

\[f(x)=-(x-1)^2+9\]
Krok 3. Wybieramy odpowiedź

Otrzymany wzór odpowiada wariantowi B.

\[f(x)=-(x-1)^2+9\]
14.3
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 14.3 — Symetria paraboli

Zobacz arkusz ↗
Dla funkcji z wierzchołkiem \(W=(1,9)\) wskaż prawdziwą równość dotyczącą wartości funkcji.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy oś symetrii

Oś symetrii paraboli przechodzi przez wierzchołek.

\[x=1\]
Krok 2. Szukamy punktu symetrycznego do \(-4\)

Odległość liczby \(-4\) od osi \(x=1\) wynosi \(5\). Po drugiej stronie osi leży więc \(1+5=6\).

\[1-(-4)=5,\qquad 1+5=6\]
Krok 3. Korzystamy z symetrii

Punkty o argumentach równoodległych od osi symetrii mają tę samą wartość funkcji.

\[f(-4)=f(6)\]
14.4
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 14.4 — Przesunięcia i odbicia wykresu

Zobacz arkusz ↗
Dane są \(g(x)=f(x+3)\) oraz \(h(x)=f(-x)\). Dopasuj wykresy funkcji \(g\) i \(h\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Analizujemy funkcję \(g\)

Zastąpienie \(x\) przez \(x+3\) przesuwa wykres funkcji \(f\) o \(3\) jednostki w lewo. Wierzchołek \((1,9)\) przechodzi w \((-2,9)\).

\[W_f=(1,9)\quad\Rightarrow\quad W_g=(-2,9)\]
Krok 2. Analizujemy funkcję \(h\)

Zastąpienie \(x\) przez \(-x\) odbija wykres względem osi \(Oy\). Wierzchołek \((1,9)\) przechodzi w \((-1,9)\).

\[W_f=(1,9)\quad\Rightarrow\quad W_h=(-1,9)\]
Krok 3. Dopasowujemy rysunki

Wśród podanych wykresów wierzchołek \((-2,9)\) ma rysunek A, a wierzchołek \((-1,9)\) — rysunek E.

\[g\rightarrow A,\qquad h\rightarrow E\]
15
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 15 — Ciąg określony wzorem

Zobacz arkusz ↗
Dany jest ciąg \(a_n=(-1)^n(n-5)\). Oceń dwa stwierdzenia dotyczące jego wyrazów.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy pierwszy i trzeci wyraz

Podstawiamy kolejno \(n=1\) oraz \(n=3\).

\[a_1=(-1)^1(1-5)=4,\qquad a_3=(-1)^3(3-5)=2\]
Krok 2. Oceniamy pierwsze stwierdzenie

Pierwszy wyraz jest dwa razy większy od trzeciego.

\[a_1=4=2\cdot2=2a_3\]
Krok 3. Oceniamy drugie stwierdzenie

Nie wszystkie wyrazy są dodatnie, np. drugi wyraz jest ujemny.

\[a_2=(-1)^2(2-5)=-3<0\]
16
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 16 — Ciąg geometryczny

Zobacz arkusz ↗
Trzywyrazowy ciąg \((12,6,2m-1)\) jest geometryczny. Ustal wartość \(m\) i monotoniczność ciągu.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy iloraz ciągu

Iloraz dwóch pierwszych wyrazów wynosi:

\[q=\frac6{12}=\frac12\]
Krok 2. Wyznaczamy trzeci wyraz

W ciągu geometrycznym trzeci wyraz jest równy drugiemu pomnożonemu przez \(q\).

\[2m-1=6\cdot\frac12=3\]
Krok 3. Obliczamy \(m\) i oceniamy monotoniczność

Z równania otrzymujemy \(m=2\). Ciąg \((12,6,3)\) jest malejący.

\[2m=4\quad\Rightarrow\quad m=2\]
17
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 17 — Ciąg arytmetyczny

Zobacz arkusz ↗
W ciągu arytmetycznym \(a_3=-1\) oraz \(S_{15}=-165\). Oblicz różnicę \(r\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy trzeci wyraz

Korzystamy ze wzoru \(a_n=a_1+(n-1)r\).

\[a_3=a_1+2r=-1\]
Krok 2. Zapisujemy sumę 15 wyrazów

Stosujemy wzór \(S_n=\frac n2[2a_1+(n-1)r]\).

\[-165=\frac{15}{2}(2a_1+14r)\]
Krok 3. Upraszczamy równanie sumy

Dzielimy obie strony przez \(15\).

\[-11=a_1+7r\]
Krok 4. Odejmujemy równania

Od równania \(a_1+2r=-1\) odejmujemy równanie \(a_1+7r=-11\).

\[5r=-10\quad\Rightarrow\quad r=-2\]
18
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 18 — Znaki funkcji trygonometrycznych

Zobacz arkusz ↗
Dany jest kąt \(\alpha\), dla którego \(\tan\alpha=-3\) oraz \(90^\circ<\alpha<180^\circ\). Wskaż dwie prawdziwe zależności.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Ustalamy ćwiartkę

Kąt leży w II ćwiartce, więc sinus jest dodatni, a cosinus ujemny.

\[\sin\alpha>0,\qquad \cos\alpha<0\]
Krok 2. Sprawdzamy iloczyn

Iloczyn liczby dodatniej i ujemnej jest ujemny.

\[\sin\alpha\cos\alpha<0\]
Krok 3. Korzystamy z tangensa

Z definicji \(\tanlpha=\frac{\sinlpha}{\coslpha}=-3\).

\[\sin\alpha=-3\cos\alpha\]
19
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 19 — Tożsamość trygonometryczna

Zobacz arkusz ↗
Uprość wyrażenie \(\sin^3 20^\circ+\cos^2 20^\circ\cdot\sin20^\circ\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyłączamy wspólny czynnik

W obu składnikach występuje \(\sin20^\circ\).

\[\sin20^\circ\left(\sin^2 20^\circ+\cos^2 20^\circ\right)\]
Krok 2. Korzystamy z jedynki trygonometrycznej

Dla każdego kąta \(\sin^2lpha+\cos^2lpha=1\).

\[\sin20^\circ\cdot1=\sin20^\circ\]
20
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 20 — Twierdzenie o dwusiecznej

Zobacz arkusz ↗
W trójkącie \(KLM\) dwusieczna kąta przy \(M\) dzieli bok \(KL\) na odcinki \(c\) i \(d\). Dane: \(|KM|=a\), \(|LM|=b\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Stosujemy twierdzenie o dwusiecznej

Dwusieczna dzieli przeciwległy bok w stosunku długości boków przylegających do dzielonego kąta.

\[\frac{c}{d}=\frac{a}{b}\]
Krok 2. Mnożymy na krzyż

Usuwamy ułamki, mnożąc strony proporcji.

\[bc=ad\]
Krok 3. Porównujemy z odpowiedziami

Otrzymana zależność jest zapisana w odpowiedzi B.

\[ad=bc\]
21
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 21 — Pole równoległoboku

Zobacz arkusz ↗
Równoległobok ma boki długości \(3\) i \(4\), a kąt między nimi ma miarę \(120^\circ\). Oblicz pole.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Stosujemy wzór na pole

Pole równoległoboku o bokach \(a,b\) i kącie \(lpha\) jest równe \(ab\sinlpha\).

\[P=3\cdot4\cdot\sin120^\circ\]
Krok 2. Obliczamy sinus

Korzystamy z \(\sin120^\circ=\sin60^\circ=\frac{\sqrt3}{2}\).

\[P=12\cdot\frac{\sqrt3}{2}=6\sqrt3\]
22
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 22 — Kąt wpisany i środkowy

Zobacz arkusz ↗
W trójkącie \(ABC\) wpisanym w okrąg o środku \(S\) kąt \(ACB\) ma miarę \(42^\circ\). Oblicz ostry kąt \(BAS\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy kąt środkowy

Kąt wpisany \(ACB\) oparty jest na tym samym łuku \(AB\) co kąt środkowy \(ASB\). Kąt środkowy ma dwa razy większą miarę.

\[\angle ASB=2\cdot42^\circ=84^\circ\]
Krok 2. Korzystamy z trójkąta równoramiennego

Promienie \(SA\) i \(SB\) są równe, więc trójkąt \(ASB\) jest równoramienny.

\[\angle BAS=\frac{180^\circ-84^\circ}{2}=48^\circ\]
23
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 23 — Proste prostopadłe

Zobacz arkusz ↗
Dane są proste \(k:y=(m+1)x+7\) oraz \(l:y=-2x+7\). Wyznacz \(m\), dla którego proste są prostopadłe.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Odczytujemy współczynniki kierunkowe

Współczynniki kierunkowe wynoszą \(m+1\) oraz \(-2\).

\[a_k=m+1,\qquad a_l=-2\]
Krok 2. Stosujemy warunek prostopadłości

Dla prostych o niezerowych współczynnikach kierunkowych zachodzi \(a_k a_l=-1\).

\[(m+1)(-2)=-1\]
Krok 3. Rozwiązujemy równanie

Dzielimy przez \(-2\) i odejmujemy \(1\).

\[m+1=\frac12\quad\Rightarrow\quad m=-\frac12\]
24
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 24 — Równoległobok w układzie współrzędnych

Zobacz arkusz ↗
Dany jest równoległobok \(ABCD\), gdzie \(A=(-2,6)\), \(B=(10,2)\), a punkt przecięcia przekątnych to \(P=(6,7)\). Oblicz \(|BC|\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Korzystamy z własności przekątnych

Przekątne równoległoboku dzielą się na połowy, więc \(P\) jest środkiem odcinka \(AC\).

\[\frac{-2+x_C}{2}=6,\qquad \frac{6+y_C}{2}=7\]
Krok 2. Wyznaczamy punkt \(C\)

Rozwiązujemy oba równania.

\[x_C=14,\qquad y_C=8\quad\Rightarrow\quad C=(14,8)\]
Krok 3. Obliczamy długość \(BC\)

Korzystamy ze wzoru na odległość dwóch punktów.

\[|BC|=\sqrt{(14-10)^2+(8-2)^2}=\sqrt{16+36}=\sqrt{52}=2\sqrt{13}\]
25.1
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 25.1 — Graniastosłup prawidłowy sześciokątny

Zobacz arkusz ↗
Wysokość graniastosłupa wynosi \(6\), a pole jego sześciokątnej podstawy jest równe \(15\sqrt3\). Oblicz pole jednej ściany bocznej.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Wyznaczamy bok sześciokąta

Pole sześciokąta foremnego o boku \(a\) wynosi \(\frac{3\sqrt3}{2}a^2\).

\[\frac{3\sqrt3}{2}a^2=15\sqrt3\]
Krok 2. Obliczamy \(a\)

Dzielimy przez \(3\sqrt3\).

\[\frac12a^2=5\quad\Rightarrow\quad a^2=10\quad\Rightarrow\quad a=\sqrt{10}\]
Krok 3. Obliczamy pole ściany bocznej

Ściana boczna jest prostokątem o bokach \(6\) i \(\sqrt{10}\).

\[P_b=6\sqrt{10}\]
25.2
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 25.2 — Kąt nachylenia przekątnej do podstawy

Zobacz arkusz ↗
Wskaż kąt nachylenia najdłuższej przekątnej graniastosłupa prawidłowego sześciokątnego do płaszczyzny podstawy.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Przypominamy definicję kąta nachylenia

Kąt między prostą a płaszczyzną to kąt między tą prostą a jej rzutem prostokątnym na płaszczyznę.

\[\alpha=\angle(\text{przekątna},\ \text{jej rzut na podstawę})\]
Krok 2. Wyznaczamy rzut najdłuższej przekątnej

Rzutem najdłuższej przekątnej przestrzennej na podstawę jest najdłuższa przekątna sześciokąta, łącząca przeciwległe wierzchołki.

\[\text{rzut}=\text{najdłuższa przekątna podstawy}\]
Krok 3. Wybieramy poprawny rysunek

Taki kąt zaznaczono na rysunku D.

\[\boxed{\text{D}}\]
26
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 26 — Bryły podobne

Zobacz arkusz ↗
Ostrosłupy \(F_1\) i \(F_2\) są podobne. Ich objętości wynoszą odpowiednio \(64\) i \(512\). Oblicz stosunek pól powierzchni całkowitych \(F_2:F_1\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy stosunek objętości

Dla brył podobnych stosunek objętości jest sześcianem skali podobieństwa.

\[\frac{V_2}{V_1}=\frac{512}{64}=8=k^3\]
Krok 2. Wyznaczamy skalę

Pierwiastek sześcienny z \(8\) jest równy \(2\).

\[k=2\]
Krok 3. Obliczamy stosunek pól

Pola powierzchni brył podobnych zmieniają się z kwadratem skali.

\[\frac{P_2}{P_1}=k^2=2^2=4\]
27
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 27 — Kombinatoryka — permutacje

Zobacz arkusz ↗
Ile czterocyfrowych kodów można utworzyć z cyfr \(1,3,6,8\), jeśli każda cyfra ma wystąpić dokładnie raz?

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Liczymy możliwości kolejnych pozycji

Na pierwszym miejscu mamy \(4\) możliwości, na drugim \(3\), na trzecim \(2\), a na ostatnim \(1\).

\[4\cdot3\cdot2\cdot1\]
Krok 2. Obliczamy liczbę permutacji

Jest to liczba permutacji czterech różnych elementów.

\[4!=24\]
28
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 28 — Średnia arytmetyczna

Zobacz arkusz ↗
Średnia liczb \(a,b,c\) jest równa \(9\). Oblicz średnią sześciu liczb \(a,a,b,b,c,c\).

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy informację o pierwszej średniej

Ze wzoru na średnią otrzymujemy sumę trzech liczb.

\[\frac{a+b+c}{3}=9\quad\Rightarrow\quad a+b+c=27\]
Krok 2. Obliczamy nową średnią

W nowym zestawie każda liczba występuje dwa razy.

\[\frac{2a+2b+2c}{6}=\frac{2(a+b+c)}6=\frac{2\cdot27}{6}=9\]
29
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 29 — Mediana z diagramu

Zobacz arkusz ↗
Z diagramu odczytujemy liczby uczniów dla ocen \(1,2,3,4,5,6\): odpowiednio \(2,7,4,3,6,4\). Wyznacz medianę.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Obliczamy liczbę wszystkich wyników

Sumujemy liczebności słupków.

\[2+7+4+3+6+4=26\]
Krok 2. Ustalamy pozycje środkowe

Przy \(26\) wynikach mediana jest średnią \(13.\) i \(14.\) elementu uporządkowanego szeregu.

\[\text{pozycje środkowe: }13\ \text{i}\ 14\]
Krok 3. Odczytujemy oceny na tych pozycjach

Po ocenach 1 i 2 mamy \(9\) wyników, a po dodaniu ocen 3 mamy \(13\). Zatem 13. wynik to \(3\), a 14. to \(4\).

\[Me=\frac{3+4}{2}=3{,}5\]
30
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 30 — Prawdopodobieństwo

Zobacz arkusz ↗
Ze zbioru \(K=\{5,6,7,8,9\}\) losujemy ze zwracaniem dwie liczby. Oblicz prawdopodobieństwo, że ich suma jest parzysta.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Liczymy wszystkie wyniki

Każde losowanie ma \(5\) możliwości, a kolejność ma znaczenie.

\[|\Omega|=5\cdot5=25\]
Krok 2. Ustalamy, kiedy suma jest parzysta

Suma jest parzysta, gdy wylosujemy dwie liczby nieparzyste albo dwie parzyste. W zbiorze są trzy nieparzyste i dwie parzyste.

\[|A|=3\cdot3+2\cdot2=9+4=13\]
Krok 3. Obliczamy prawdopodobieństwo

Dzielimy liczbę wyników sprzyjających przez liczbę wszystkich wyników.

\[P(A)=\frac{|A|}{|\Omega|}=\frac{13}{25}\]
31
Matura • 8 maja 2024 • poziom podstawowy

Zadanie 31 — Optymalizacja — funkcja kwadratowa

Zobacz arkusz ↗
Trzy identyczne prostokątne wybiegi ustawiono obok siebie. Na ogrodzenie zużyto \(36\) m siatki. Wyznacz wymiary \(x\) i \(y\) jednego wybiegu, dla których łączna powierzchnia jest największa.

Rozwiązanie krok po kroku

Krok 1. Zapisujemy warunek długości ogrodzenia

Na rysunku są cztery pionowe odcinki długości \(x\) oraz sześć poziomych odcinków długości \(y\).

\[4x+6y=36\]
Krok 2. Wyznaczamy \(y\)

Dzielimy równanie przez \(2\) i przekształcamy.

\[2x+3y=18\quad\Rightarrow\quad y=6-\frac23x\]
Krok 3. Tworzymy funkcję pola

Pole jednego wybiegu to \(xy\), więc suma pól trzech wybiegów wynosi:

\[P(x)=3xy=3x\left(6-\frac23x\right)=18x-2x^2\]
Krok 4. Wyznaczamy maksimum

Parabola ma ramiona skierowane w dół. Zapisujemy funkcję w postaci kanonicznej.

\[P(x)=-2\left(x-\frac92\right)^2+\frac{81}{2}\]
Krok 5. Obliczamy drugi wymiar

Maksimum występuje dla \(x=\frac92=4{,}5\). Podstawiamy do warunku.

\[y=6-\frac23\cdot\frac92=6-3=3\]